Kent parklarında bitki örtüsü ve tozlayıcı etkileşiminin değerlendirilmesi: Barış mahallesi, Bursa örneği

Authors : Betül Süeltürk, Çiğdem Coşkun Hepcan
Pages : 358-375
Doi:10.58816/duzceod.1566999
View : 103 | Download : 54
Publication Date : 2025-06-30
Article Type : Research Paper
Abstract :Bu çalışmada kent parklarında bitki örtüsü ve tozlayıcı etkileşiminin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırma Bursa kentinde yer alan Menekşe, Dalyan ve Ilgın parklarında yürütülmüş olup bu parklardaki bitki ve tozlayıcılar arasındaki etkileşim RStudio 4.2.3 (R Core Team, 2023) yazılımında gerçekleştirilen Ekolojik Ağ, Kümeleme, Temel Bileşenler analizleriyle belirlenmiştir. Bulgular parkların tozlayıcılara yaşam alanı sağladığını bununla birlikte bitki tür çeşitliliği ve sayısına bağlı olarak tozlayıcı bolluğu ve çeşitliliğinin düşük düzeyde olduğunu göstermiştir. Parklarda, çiçek sinekleri familyasına (Syrphidae) dahil türler, arı türleri arasında Avrupa bal arısı (Apis mellifera) ve kelebek türlerinden Küçük beyaz melek kelebeği (Pieris rapae) en bol bulunan tozlayıcı türler olarak tespit edilmiştir. Tibet Dağ Muşmulası (Cotenaster franchetti Bois), Alev Çalısı (Photinia × fraseri Dress), Gaura (Oenothera lindheimeri (Engelm. & A. Gray) W. L.Wagner & Hoch), Lavanta (Lavandula officinalis Chaix) ve Tüylü Kartopu (Viburnum tinus L.) ise tozlayıcılar tarafından en çok ziyaret edilen bitki türleridir. Tozlayıcıların tercih ettiği bitkilerin çiçek renklerinin ise çoğunlukla beyaz ve mor olduğu saptanmıştır. Araştırma bulgularına dayanarak, kent parklarında biyoçeşitliliği artırmak ve tozlayıcı türleri korumak için çeşitli öneriler sunulmuştur. Bu öneriler arasında, doğal çayır bitkilerinin kullanılması, farklı yüksekliklerde bitkilerle katmanlı bitkilendirme yapılması ve bitki seçerken sadece çiçeklerin şekli ve rengi değil, aynı zamanda yılın farklı zamanlarında tozlayıcılara sürekli besin sağlamak için bitkilerin çiçeklenme dönemlerinin birbirini takip etmesi dikkate alınmalıdır.
Keywords : Bitki-tozlayıcı etkileşimi, Kentsel biyoçeşitlilik, Mahalle parkları, RStudio, Tozlayıcı dostu kentler

ORIGINAL ARTICLE URL