Kızılçam Klonlarında Çam Kese Böceği Hasarına Karşı Fiziksel Savunma Mekanizmaları: Epidermis ve Kütikula Tabakaları

Authors : Ergin Yilmaz, Sezgin Ayan

Pages : 29-40

Doi:10.58816/duzceod.1660473

View : 48 | Download : 50

Publication Date : 2025-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışmada; Türkiye’deki orman ağacı türleri arasında çam kese böceği zararına en çok maruz kalan kızılçamın (Pinus brutia Ten.), böcek zararına karşı fiziksel savunma araçları olan epidermis ve kutikula kalınlığının klonal varyasyonu araştırılmıştır. Bu amaçla; Antalya Düzlerçamı kızılçam klonal tohum bahçesinde zarara yol açan ve Akdeniz havzasındaki en önemli yaprak zararlısı olan çam kese böceğine karşı epidermis ve kutikula kalınlığının dönemsel ve klon bazlı varyasyonu araştırılmıştır. Tohum bahçesinden 2021 yılının Şubat ve Ağustos aylarında 28 farklı klon ve her klona ait üç rametten toplam 84 adet bireyde iğne yaprak numunesi alınmıştır. Örneklenen iğne yapraklar üzerinde epidermis ve kutikula kalınlığı için 1. dönem (Şubat) ve 2. dönemde (Ağustos) elde edilen verilerde değişkenler üzerinde bağımsız değişkenler olan klon ve dönem etkileri R istatistik programı ile SPSS istatistik paket programında Varyans ve Duncan çoklu testleri ile analiz edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre dönem faktörü kütikula kalınlığı üzerinde, klon faktörü ise hem Şubat hem de Ağustos dönemlerinde epidermis ve kütikula kalınlığı üzerinde istatistiki anlamda önemli etki yapmıştır. Kese sayısına göre çam kese böceği zarar şiddeti skalası oluşturulmuş ve dayanıklı klonlar belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışma sonucunda elde edilen verilerde, 8572, 8566, 8565 ve 8576 klonlarının çam kese böceği hasarına karşı dirençli oldukları düşünülmektedir.
Keywords : çam kese böceği, epidermis, fiziksel savunma, kutikula, Pinus brutia

ORIGINAL ARTICLE URL