Bir Palimteks Olarak Ruh Adam Romanı

Authors : Emine Gözde Özgürel

Pages : 600-610

Doi:10.31465/eeder.1720260

View : 144 | Download : 209

Publication Date : 2025-10-27

Article Type : Research Paper

Abstract :Palimpsest terimi, üzerinde tek metin görünmesine rağmen, alt katmanlarında kapatılmış/örtük pek çok metin ve/veya motif barındıran parşömeni ifade ederken 19. yy’ın ortasından itibaren farklı bilim sahalarında çok katmanlı anlam/içerik taşıyan yapıların tanımlanmasında kullanılmaya başlanmıştır. Bu makalede öncelikle palimpsest teriminin edebî metinlerde nasıl anlaşılması gerektiği tartışılacak, bu terimin metinlerarasılık ile olan ilişkisi irdelenecektir. Ardından palimpsestik yapı/palimpsestvari metin vb. kullanımların karşısında palimtekst terimi açıklanacak ve önerilecek ve palimpteks olarak Hüseyin Nihâl Atsız’ın Ruh Adam romanı örneklenerek incelenecektir. Ruh Adam romanı, bir palimtekst olarak zemininde Atsız’ın Türk tarihine bütünsel bakışı ve askerî disiplin anlayışı, yönetim biçimlerini idraki, soy anlayışı gibi belli başlı görüşlerini, roman türünün kurgusallığı içinde işlemektedir. Roman, merkezî kişi Selim Pusat’ın kıralcılık, askerlik ve aşk çerçevesindeki iç ve sosyal çatışmalarını ele alır. Palimtekst olarak okunduğunda, romanın hipermetni diğer ifade ile üst metni, Atsız’ın Türk tarihine dair yazılarından ve belli başlı görüşlerinden beslenen hipometinlere diğer ifadeyle alt metinlere dayanmaktadır. Türk tarihinin felsefî bir devamlılık olarak “imtidât” hâlinde, kesintisiz bir bütün olarak görülür. Bu yaklaşım tenâsüh/ruh göçü anlayışı yoluyla kurgusal düzleme yansıtılmaktadır. Roman, hipermetinsellik çerçevesinde bir üst metin olarak alt metinleri dönüştürür ve Türk edebiyatında fikrî, felsefî, ideolojik zeminin palimtekstik okumasını sunar.
Keywords : Palimpsest, palimtekst, hipermetinsellik, hipermetin, hipometin, metinlerarasılık, roman, Hüseyin Nihâl Atsız

ORIGINAL ARTICLE URL