Bölgesel ve Küresel Denklemde Ukrayna’da Jeopolitik Dizayn

Authors : Müberra Koçyiğit Türk

Pages : 285-306

Doi:10.51800/ecd.1732089

View : 93 | Download : 75

Publication Date : 2025-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Öz Rusya-Ukrayna Savaşı, günümüzde bölgesel bir sorun olmaktan çıkarak küresel bir anlam kazanmıştır. Ukrayna’yı stratejik kılan faktörler; coğrafi konumu, sahip olduğu yer altı kaynakları ve verimli topraklarıdır. Ukrayna’nın, toprak bütünlüğünü koruma çabasına karşın bölgesel ve küresel aktörlerin Ukrayna’dan jeopolitik çıkar elde etme gayesi bulunmaktadır. Çalışma, Ukrayna sorunun küreselleşmesinde hangi unsurların etkili olduğunu belirlemeyi ve Rusya-Ukrayna Savaşı’nın getirebileceği olası sonuçları, bölgesel aktörler (Rusya-Avrupa ülkeleri-Türkiye) ile küresel aktörler (ABD-Çin) açısından değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Makalede durum çalışması, tarihsel analiz, somut mekân yöntemleri ve progresif yaklaşımı kullanılmıştır. Ayrıca Rusya ve ABD’nin Ukrayna’daki jeopolitikalarının anlaşılması adına Dünya’ya hâkimiyet yaklaşımları ele alınmıştır. Bu bağlamda Rusya’nın tarihi-yayılma, yaşam alanı, coğrafi determinizm ve Avrasyacılık teorilerine, ABD’nin deniz-hava hâkimiyet teorisi ile kenar kuşak hâkimiyet teorisine, atlantizm, mondializm, tarihin sonu ve yeni dünya düzeni teorilerine dikkat çekilmiştir. Çalışmada Rusya-Ukrayna Savaşının bitmesi ile Ukrayna’nın uzun vadede jeopolitik açıdan dizayn edilmesi sürecinin gelişebileceği ve bu durumun Ukrayna’da parçalanmaya neden olabileceği sonucuna varılmıştır.
Keywords : Ukrayna, Rusya, ABD, Çin, Türkiye, Avrupa ülkeleri, Jeopolitik

ORIGINAL ARTICLE URL