Sınırları Aşan Süreklilikler ve Kopuşlar: Assos ve Molyvos'ta Kültür, Mekân ve Üretim Üzerine Karşılaştırmalı Bir İnceleme

Authors : Kumru Çılgın, İnci Olgun

Pages : 207-234

Doi:10.51800/ecd.1757603

View : 187 | Download : 155

Publication Date : 2025-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, Kuzey Ege’nin karşılıklı iki kıyısında yer alan Assos ve Molyvos yerleşimlerini, kültürel ekosistem, kolektif bellek ve sınır mekân kavramları çerçevesinde karşılaştırmalı olarak incelemektedir. Antik Dönem’den bu yana benzer üretim pratikleri, mekânsal organizasyonlar ve kültürel süreklilikler sergileyen bu iki yerleşim, 20. yüzyılda ulus-devlet sınırlarının keskinleşmesiyle birlikte birbirinden kopmuştur. Çalışma, bu kopuşların fiziksel ve simgesel etkilerine rağmen, Assos ve Molyvos’un hâlâ ortak bir kıyısal kültürel peyzajın parçaları olarak yeniden ilişkilenebileceğini savunmaktadır. Bu yönüyle sınırı bir ayrım çizgisi olarak değil, geçişli ve üretken bir eşik olarak yeniden düşünmeye çağırmaktadır. Araştırma, biçimsel çözümlemelerin ötesine geçen nitel bir yöntemle yapılandırılmış; mekânsal analizler, tarihsel arşiv okumaları, yerinde gözlemler ve gündelik karşılaşmalardan edinilen anlatılar yoluyla çok katmanlı bir veri seti oluşturulmuştur. Sistematik görüşmeler yerine, sahadaki sezgisel bulgulara ve yerel belleğe dayalı etnografik bir okuma benimsenmiştir. Morfolojik yapı, kıyı kullanımı, üretim biçimleri ve yönetişim modelleri gibi başlıklarda yürütülen karşılaştırmalı çözümlemelerde özellikle zeytincilik temelli üretim sistemleri ve taş mimarinin süreklilik gösteren biçimleri odak noktası olmuştur. Bulgular, her iki yerleşimin de tarihsel derinliği ve mekânsal örüntüleri bakımından güçlü benzerlikler taşıdığını; ancak koruma rejimlerinin, yönetişim ölçeklerinin ve kalkınma politikalarının bu ortak zemini zamanla farklılaştırdığını göstermektedir. Buna rağmen, sınır mekânlara özgü geçirgenlik ve kültürel süreklilik ilkeleri doğrultusunda geliştirilebilecek mikro-diplomatik ve yerel tabanlı stratejilerle, bu iki yerleşim arasında tarihsel belleği yeniden kurabilecek ilişkilenme modelleri geliştirilebileceğini ortaya koymaktadır. Sınırların ötesinde tahayyül edilebilecek müşterek bir geleceğin coğrafyası olan Assos–Molyvos hattı, bu çalışma aracılığıyla hem kültürel sürekliliği yeniden okuma hem de sınır mekânlara dair ilişkisel bir kavrayış geliştirme yönünde özgün ve çoğul bir kuramsal katkı sunmaktadır.
Keywords : Kültürel ekosistem, Kolektif bellek, Sınır mekânlar, Assos, Molyvos

ORIGINAL ARTICLE URL