DUT YETİŞTİRİCİLİĞİNİN EKONOMİK ANALİZİ

Authors : Halil İbrahim Oğuz, Nevzat Birişik

Pages : 93-109

View : 91 | Download : 238

Publication Date : 2025-12-29

Article Type : Review Paper

Abstract :Bu çalışma, Türkiye\\\'de dut (Morus spp.) yetiştiriciliğinin teknik, ekonomik ve çevresel avantajlarını rakamsal verilerle ortaya koymaktadır. Dut, düşük yatırım maliyeti, yüksek adaptasyon kabiliyeti ve çok yönlü kullanım alanlarıyla dikkat çeken bir meyve türüdür. Dut fidan maliyeti dekara 2.500–4.000 TL arasında değişirken, cevizde bu rakam 6.000–9.000 TL’ye kadar çıkmaktadır. Yıllık bakım maliyetleri dut için 2.000–3.500 TL iken, cevizde 4.500–6.000 TL’dir. Bu fark, dutun daha düşük işletme giderlerine sahip olduğunu göstermektedir. Verim açısından, dut dekara 800–1.200 kg ürün verebilirken, cevizde bu miktar 400–800 kg’dır. Kuru dutun kilogram fiyatı 60–150 TL arasında değişmekte olup, dekardan elde edilebilecek brüt gelir 30.000–105.000 TL arasında hesaplanmaktadır. Bu durum, dutun yüksek katma değerli ürün potansiyelini ortaya koymaktadır. Dutun su tüketimi yıllık 700–1.200 mm civarındadır ve kuraklığa dayanıklılığı sayesinde İç Anadolu, Güneydoğu Anadolu gibi su kısıtı olan bölgelerde başarıyla yetiştirilebilmektedir. Ayrıca -20°C’ye kadar dayanabilen soğuk toleransı ve geç çiçeklenme özelliği sayesinde ilkbahar geç donlarından daha az etkilenmektedir. Yatırımın geri dönüş süresi 5–8 yıl arasında değişmekte olup, ROI oranı %15–30 arasında tahmin edilmektedir. Dut üretimi, ipekböcekçiliği ile entegre edildiğinde ek gelir kaynakları yaratmakta ve kırsal kalkınmaya katkı sağlamaktadır. Bu yönleriyle dut hem iklim değişikliğine uyum, hem de ekonomik ve çevresel sürdürülebilirlik açısından stratejik bir tür olarak değerlendirilmektedir.
Keywords : Dut, ekonomik analiz, teknik analiz, iklim değişikliği, sürdürülebilirlik

ORIGINAL ARTICLE URL