Türk Üniversitelerinin Küresel Sıralamalardaki Yeri: QS, THE ve ARWU Bağlamında Karşılaştırmalı Bir Analiz (2020-2024)

Authors : Talha Turhan, Mustafa Şeker
Pages : 37-58
Doi:10.58689/eibd.1754539
View : 109 | Download : 276
Publication Date : 2025-11-06
Article Type : Research Paper
Abstract :Bu çalışma, 2020-2024 döneminde Türk üniversitelerinin QS, THE ve ARWU küresel sıralamalarındaki performansını longitudinal olarak analiz ederek, sistemler arası performans farklılıklarını, eğilimleri ve stratejik çıkarımları ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araştırmada, üç ana küresel sıralama sistemi (QS World University Rankings, Times Higher Education Rankings ve Academic Ranking of World Universities) temel alınarak, bu sıralamalarda yer alan Türk üniversitelerinin 2020-2024 dönemindeki performans verileri toplanmıştır. Veriler trend analizi, volatilite analizi, band dağılım analizi ve karşılaştırmalı performans değerlendirmesi yöntemleriyle analiz edilmiştir. İstatistiksel hesaplamalar arasında ortalama sıralama pozisyonları, standart sapma, performans değişim oranları ve sistemler arası korelasyon analizleri yer almaktadır. QS sıralamasında 10 Türk üniversitesi tutarlı performans göstermiş, ODTÜ %43,15\\\'lik iyileşmeyle 591\\\'den 336\\\'ya yükselmiştir. THE sıralamasında ODTÜ, Koç ve Sabancı üniversiteleri 351-400 bandında konumlanırken, ARWU\\\'da İstanbul Üniversitesi 401-500 bandında en iyi performansı sergilemiştir. Sistemler arası analiz, QS\\\'de ortalama 566,7, THE\\\'de 636,0 ve ARWU\\\'da 701,0 sıralama ortalaması olduğunu göstermiştir. Altı üniversite (ODTÜ, İTÜ, İstanbul Üniversitesi, Hacettepe, Ankara, Gazi) üç sistemde de yer almış, ancak performans varyasyonları 200-400 sıra arasında değişmiştir. Türk üniversitelerinin farklı sıralama sistemlerindeki heterojen performansları, metodolojik yaklaşımların kurumsal güçlü/zayıf yönlerle etkileşimini göstermektedir. QS\\\'deki itibar temelli başarılar, THE\\\'deki dengeli performans ve ARWU\\\'daki araştırma odaklı zorluklara dayalı bulgular, sistemin spesifik stratejiler ve uluslararası işbirliği odaklı çok boyutlu stratejik müdahale gereksinimini ortaya koymaktadır.
Keywords : Üniversite Sıralamaları, Karşılaştırmalı Analiz, Performans Değerlendirmesi, Türk Yükseköğretimi, Longitudinal Çalışma

ORIGINAL ARTICLE URL