Türkiye'de Deprem Sonrası Gelişen Travma Sonrası Stres Bozukluğuna Yönelik Psikolojik Müdahaleler: Bir Sistematik Derleme

Authors : Begüm Açık, Merve Demir, Sevim Adalı, Cennet Şafak Öztürk

Pages : 468-486

Doi:10.35341/afet.1422407

View : 169 | Download : 210

Publication Date : 2025-07-31

Article Type : Review Paper

Abstract :Bu sistematik derleme, Türkiye\\\'de deprem sonrası gelişen Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) belirtilerine yönelik uygulanan psikolojik müdahaleleri incelemektedir. Derleme kapsamında, TSSB belirtilerini azaltmak amacıyla uygulanan müdahalelerin etkililiğini değerlendirme hedeflenmektedir. Bu doğrultuda çalışma, Sistematik Derlemeler ve Meta-Analizler için Tercih Edilen Raporlama Öğeleri yönergelerine uygun olarak yürütülmüştür. PubMed, PsycINFO, Web of Science, Scopus, ScienceDirect, TR Dizin ve ULAKBİM veri tabanları, belirlenen kriterler ve anahtar kelimelere göre taranmış ve Türkçe ile İngilizce dillerinde yayınlanan makaleler incelemeye dahil edilmiştir. Seçim sürecinde, araştırma deseni, katılımcı özellikleri, müdahale içeriği, terapist nitelikleri ve kullanılan ölçüm araçları gibi faktörler temel alınarak toplam 8 çalışma incelenmiştir. Bu çalışmaların sonuçları, Bilişsel Davranışçı Terapi, Göz Hareketleri ile Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme ve psikoeğitim gibi çeşitli müdahale yöntemlerinin TSSB semptomlarını etkili bir şekilde azalttığını göstermektedir. Bu çalışmanın hem klinik pratiğe hem de akademik araştırmalara değerli katkılarda bulunarak, Türkiye\\\'de deprem sonrası psikolojik müdahale alanındaki bilgi eksikliğini gidermeye ve gelecekteki araştırmalara rehberlik etmeye katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Keywords : Davranışçı Müdahale Teknikleri, Deprem, Psikolojik Müdahale, Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB)

ORIGINAL ARTICLE URL