Türkiye’de Orman Yangınları ile Güneş Lekeleri Arasındaki Olası İlişkinin Araştırılması

Authors : Neziha Anğınoğlu, Murat Utkucu, Caner Erden

Pages : 513-529

Doi:10.35341/afet.1526324

View : 325 | Download : 451

Publication Date : 2025-07-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Ormanlar, bazı temel kaynakları sağlar, dünya çapında milyonlarca insanın geçimini destekler, iklim değişiklikleri ve afetlerin etkilerini azaltırlar. Bununla birlikte, kötü arazi yönetimi ve iklim değişiklikleriyle ilişkilendirilen daha sıcak ve kuru hava nedeniyle ormanlardaki yangınlar aşırı ve yaygın hale gelerek ormanları bir afet kaynağı haline dönüştürmektedir. Bu çalışmada, 1944 ile 2021 yılları arasında Türkiye\\\'de belgelenen orman yangınlarının sayıları ve etki alanları, gözlemlenen Güneş Lekelerinin günlük sayıları ile olası korelasyonu araştırılmıştır. İlk önce yıl bazında karşılaştırma yapılmış ve korelasyon bulunmamıştır. Nisan 1954- Kasım 2019 zaman aralığında Güneş Lekesi çevrim-süresi uzunluğu temelinde yapılan karşılaştırmada güçlü bir korelasyon (+ 0,955) elde edilmiştir. Yıllık sayıları yerine, bir Güneş Lekesi çevrimi içindeki Güneş Lekelerinin günlük sayılarının toplamlarının orman yangınları ile ilişkili olduğu sonucuna varılmıştır. Şubat 1944 ile Mart 1954 yılları arasındaki ve Aralık 2019\\\'da başlayan çevrimlerdeki azalan korelasyonlar insan-kaynaklı unsurların işaretleri olarak ele alınmıştır. Güneş Lekelerinin döngüsel davranışının orman yangınlarının etki alanını etkilediği ve aralarındaki korelasyonun doğal ve insan-kaynaklı unsurlar arasında ayrım yapmak için kullanılabileceği ileri sürülmüştür.
Keywords : Güneş Lekeleri Sayıları, İnsan Yapımı Yangınlar, Kontrol Edilemez Yangınlar, Orman Yangınları, Türkiye’deki Orman Yangınları

ORIGINAL ARTICLE URL