Türkiye’de eğitim örgütlerinde yapılan tükenmişlik konulu makaleler İle ilgili bir meta değerlendirme

Authors : Kürşad YILMAZ
Pages : 119-136
Doi:10.30900/kafkasegt.730282
View : 41 | Download : 13
Publication Date : 2020-08-31
Article Type : Research Paper
Abstract :Tükenmişlik konusu uzun zamandan beridir yönetim-organizasyon ve eğitim yönetimi alanlarında en çok çalışılan konulardan biridir. Bu çalışmada, Türkiye’de eğitim örgütlerinde yapılan tükenmişlik makaleleri ile ilgili bir değerlendirme yapılması amaçlanmıştır. Araştırma nicel ve nitel araştırma desenlerinin bir arada kullanıldığı tarama modelinde bir araştırmadır. Araştırma kapsamında 1995 ile 2019 yılları arasında yayınlamış olan 193 makale incelenmiştir. İncelenen kaynaklar doküman incelemesi yöntemiyle elde edilmiştir. Verilerin analizinde içerik analizi teknikleri kullanılmıştır. Son yıllarda tükenmişlik konulu makalelerin sayısında belirli bir artış vardır. Makaleler çoğunlukla Türkiye adresli dergilerde yayınlanmış, Türkçe ve bir ya da iki yazarlı olarak hazırlanmıştır. Makalelerin büyük çoğunluğu ilişkisel tarama ve genel tarama modelinde hazırlanmıştır. Makalelerin örnekleminde genellikle öğretmenler yer almıştır. Makalelerde en çok betimsel istatistikler ve kestirim istatistikleri yapılmış ve Maslach Tükenmişlik Envanteri kullanılmıştır. Makalelerde “kişisel başarı” kavramı 24 farklı şekilde kullanılmıştır. Maslach Tükenmişlik Envanterinin kullanıldığı bazı makalelerde ölçekten toplam puan alınmıştır. Genellikle tek değişkenli araştırmalar yapılmıştır. Tükenmişlik ile ilişkisi en çok araştırılan kavramlar “iş doyumu, olumlu örgütsel özellikler (örgütsel vatandaşlık, örgütsel bağlılık vb.), öz yeterlik/yetkinlik, olumsuz örgütsel özellikler (örgütsel sinizm, stres vb.) ve doyum/yaşam doyumu” kavramlarıdır. İncelenen ilişkisel tarama ve tarama makalelerinin büyük çoğunluğunda sonuç ve öneriler bölümleri yer almıştır. Araştırmacılar genellikle uygulamaya dönük önerilerde bulunmuşlardır ancak araştırmacılara dönük önerilere daha az yer vermişlerdir.
Keywords : Tükenmişlik, makaleler, eğitim örgütleri

ORIGINAL ARTICLE URL