DIŞ TİCARETİN GÜMRÜK VERGİLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: MERSİN İLİ ORGANİZE SANAYİ BÖLGELERİ AÇISINDAN BİR DEĞERLENDİRME

Authors : Abdullah Burhan Bahçe, Adnan Özdemir

Pages : 130-148

Doi:10.17753/sosekev.1493194

View : 55 | Download : 64

Publication Date : 2025-03-24

Article Type : Research Paper

Abstract :Gümrük vergileri, Türkiye\\\'de hem ithalat hem de ihracat işlemlerinde uygulanmakta ve çoğunlukla ithalat işlemlerine eklenmektedir. Uzun yıllar boyunca vergi gelirlerinin önemli bir kısmını oluşturan bu vergiler, ekonomik entegrasyon ve çeşitli ikili ve çok taraflı anlaşmalar sayesinde diğer yerel vergilerden muaf tutulmaktadır. Ancak gümrük vergilerinin sanayi sektörü üzerindeki etkileri, özellikle yerli üreticiler üzerindeki etkisi hâlâ yeterince anlaşılmamış bir konudur. Bu çalışma, Mersin ilindeki organize sanayi bölgeleri açısından dış ticaretin gümrük vergileri üzerindeki etkilerini incelemeyi hedeflemekte ve bu vergilerin devlet bütçesindeki yerini ele almaktadır. Araştırma, 2009-2022 yılları arasında Mersin organize sanayi bölgesinde toplanan gümrük vergileri verilerini temel almakta; TUİK verileri, akademik çalışmalar, YÖK tezleri, ilgili odaların resmi sayfaları ve çeşitli kurumlardan alınan bilgilerle desteklenmektedir. Toplanan bilgiler, betimleyici analitik bir araştırma ile karşılaştırılarak tartışılmıştır. Sonuçlar, Mersin\\\'in dış ticaretinde 2019 yılına kadar bir iyileşme yaşandığını ve ithalat kapasitesinin güçlendiğini göstermiştir. Bu iyileşmede serbest bölge ve gümrüklü antrepoların Mersin ilinin ihracatına katkısı etkili olmuştur. Ancak, 2020 yılı ve sonrasında pandemi ve deprem gibi olumsuz durumlar nedeniyle faaliyetlerdeki trendin düşüşe geçtiği gözlenmiştir. 2009-2023 yılları arasında Mersin\\\'deki sanayi girişimlerinin Türkiye içindeki payı %2.20- %2.30 aralığında sabit kalmış, bu durum Mersin\\\'in sanayi açısından istikrarlı bir performans sergilediğini fakat diğer bölgelerle belirgin bir fark yaratmadığını göstermektedir. Bu çalışma, ekonomik ve ticari politikaların sürdürülebilir büyüme için dikkatli bir şekilde yönetilmesinin kritik önemini vurgulamaktadır.
Keywords : Dış ticaret politikası, Gümrük vergileri, Organize sanayi bölgeleri

ORIGINAL ARTICLE URL