KONAKLAMA İŞLETMELERİNDE ÇEVRESEL PERFORMANS: BİBLİYOMETRİK BİR ANALİZ

Authors : Uygar Turgut

Pages : 149-173

View : 31 | Download : 14

Publication Date : 2025-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, 2009-2024 yılları arasında konaklama işletmelerinde sürdürülebilirlik, çevresel yönetim ve çevresel performans odaklı akademik üretimi bibliyometrik yöntemle incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, Web of Science (WOS) ve Scopus veri tabanlarında Türkçe ve İngilizce dillerinde yayımlanan çalışmalar arasından seçilen 90 bilimsel makaleyi içermektedir. Ayrıca 54 akademik dergi, 255 araştırmacı, 270 anahtar kelime ve 5718 referans üzerinden kapsamlı bir değerlendirme yapılmıştır. Bu kapsam, konaklama sektöründe çevresel sürdürülebilirlik konusundaki eğilimlerin bütüncül biçimde görülmesine olanak tanımaktadır. Araştırma, kurumsal sosyal sorumluluk uygulamalarından işletme performansına dek uzanan geniş bir yelpazede literatürü taramıştır. Araştırma, yalnızca 2009-2024 yıllarında yapılan çalışmalar kapsamında WOS ve Scopus veri tabanlarındaki Türkçe ve İngilizce literatürle sınırlandırılmıştır. Tam metnine ulaşılamayan veya eksik kaydı bulunan makaleler, bibliyometrik inceleme dışında tutulmuştur. Araştırmada bibliyometrik analiz yaklaşımı benimsenmiştir. İlgili makalelerin verileri EndNote Bibtex’e aktarılmış, tekrarlı veya eksik kayıtlar elendikten sonra nihai veri kümesi oluşturulmuştur. R Studio Cloud içindeki Biblioshiny arayüzü kullanılarak yayın sayısı, atıf performansı, yazar ve dergi etki düzeyleri, anahtar kelime dağılımları gibi göstergeler incelenmiştir. Ayrıca VOSviewer yazılımıyla anahtar kelimelerin birlikte görülme ağları görselleştirilmiştir. Analiz sonucunda, 2015 yılından itibaren konuya ilişkin bilimsel yayınlarda belirgin bir artış olduğu görülmüş, 2022 yılı bu alanda en yüksek üretimin kaydedildiği dönem olarak öne çıkmıştır. F. Okumuş, H-indeksi açısından en etkili yazar konumundadır. En çok atıf alan çalışmaların çoğu, sürdürülebilir turizm, kurumsal sosyal sorumluluk ve otelcilik sektörü temalarına odaklanmaktadır. Ülkeler bazında, ABD ve Kanada başı çekerken, Türkiye 23 yayını ile ilk on arasında yer almıştır. Kurumsal sosyal sorumluluk ve sürdürülebilirlik, anahtar kelime analizinde en yüksek sıklıkta kullanılan kavramlar olarak saptanmıştır. Buna ek olarak, ekoturizm ve paydaş katılımı da giderek fazla araştırma ilgisi görmektedir. Bulgular, konaklama işletmelerinde çevresel performans ve sürdürülebilirlik konularının giderek artan bir önem kazandığını göstermektedir. Ancak saha araştırmalarına dayalı uygulamalı çalışmaların henüz yetersiz olduğu, gelecekte disiplinlerarası yaklaşımlar ve genişletilmiş veri kaynaklarıyla daha bütüncül araştırmalara ihtiyaç duyulduğu sonucuna varılmıştır.
Keywords : Çevresel Yönetim, Çevresel Performans, Sürdürülebilir Turizm, Konaklama İşletmeleri

ORIGINAL ARTICLE URL