Kentsel Mekânda Evrensel Tasarım İzleği: Konya Altın Çarşı Üzerinden Mimari Bir Okuma

Authors : Yavuz Arat, Saliha Akın

Pages : 757-769

View : 54 | Download : 51

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Kamusal mekanlar, kentte insanların bir araya geldikleri ve iletişim kurdukları mekanlar olup topluma hizmet eder. Toplum ise farklı fiziksel ve ruhsal özelliğe sahip bireylerden oluşmakta olup kamusal mekanların tüm bireyler için erişilebilir olması önemlidir. Bu nedenle bu çalışmada seçilen alan üzerinde yapılan yapıların evrensel tasarıma bakış açıları ortaya konmak istenmiştir. Ayrıca uygulama eksiklikleri ile alan değerlendirilmiştir. Tüm bunlarla birlikte yeni yapılan yapı ve alanlarda, evrensel tasarımın önemine dikkat çekilerek toplumsal farkındalığın oluşturulması çalışmanın temel hedeflerindendir. Bu çalışmada evrensel tasarım kriterleri Konya Altın Çarşı üzerinden incelenmiştir. Çarşı’nın yapıldığı alan ve 1978 yılında Özhan Sökmen’in tasarladığı Mevlana Çarşısı yakın zamanda yıkılmıştır. Bu alan ise kentliye hizmet edecek bir alan olarak yenilenmiştir. Alanın tarihi bölgede yer alması ve aktif bir kullanıcısının olması ilgi çekici yönü olmuştur. Bu durum yeniden tasarlanan alanın evrensel tasarım kriterlerine uygunluğunu düşündürmüş olup çalışma alanı olarak seçilmesinde önemli olmuştur. Kaldırımlar, Rampalar, asansörler, yaya geçitleri, merdivenler, korkuluklar, bina girişleri, otoparklar, kentsel mobilyalar, oturma elemanları, çöp kutuları, levhalar çalışma kapsamında değerlendirilmiştir. Farklı yaş ve engelli bireyler için erişim sorunlarına dikkat çekilmiştir. Çalışma sonunda ise yapılan değerlendirmeler sonucunda alana yönelik öneriler geliştirilmiştir.
Keywords : Altın Çarşı, Kamusal Mekân, Evrensel Tasarım, Erişilebilirlik

ORIGINAL ARTICLE URL