Türkiye’de yenilenebilir enerji: Mevcut durum, sorunlar, politika yaklaşımları ve küresel rekabetçilik performansı

Authors : Emre Demir

Pages : 81-90

Doi:10.18070/erciyesiibd.1661565

View : 177 | Download : 196

Publication Date : 2025-08-30

Article Type : Review Paper

Abstract :Türkiye, enerji alanında yüksek düzeyde dışa bağımlılığa sahiptir ve toplam enerji ihtiyacının yaklaşık %70’i ithalatla karşılanmaktadır. Doğal gaz ve petrolün sırasıyla %98,9 ve %91,2 oranında dış kaynaklı olması, cari açık üzerinde baskı oluşturmakta ve ekonomik kırılganlıkları artırmaktadır. Ayrıca, küresel karbon emisyonlarının %1,20’sinin Türkiye kaynaklı olması, fosil yakıt tüketiminin çevresel sürdürülebilirlik açısından ciddi bir tehdit oluşturduğunu göstermektedir. Bu bağlamda yenilenebilir enerji, enerji güvenliği ve ekonomik istikrarın sağlanmasında stratejik bir rol üstlenmektedir. Bu çalışma, Türkiye’de yenilenebilir enerji alanındaki mevcut durumu, temel enerji sorunlarını, ekonomik ve çevresel etkileri, uygulanan politika yaklaşımlarını ve uluslararası rekabetçilik performansını çok boyutlu olarak incelemeyi ve değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Bu amaçla, özellikle 2005 sonrası uygulanan Yenilenebilir Enerji Kaynakları Destekleme Mekanizması (YEKDEM) ve teşvik politikalarının etkileri analiz edilerek güneş, rüzgâr, hidroelektrik, biyokütle ve jeotermal enerji gibi çeşitli kaynaklardaki gelişim değerlendirilmektedir. Çalışma bulguları, YEKDEM’in enerji arzında ilerleme sağladığını, yenilenebilir kaynak çeşitliliğini artırdığını ve 2005’e kıyasla güneş ile rüzgâr kurulu gücünün 11 kat arttığını göstermektedir. Elektrik üretiminde yenilenebilir kaynakların payı %42’yi aşarken, özellikle hidrolik dışı kaynaklar sistemde daha fazla yer edinmiştir. Ancak Türkiye için enerji arzı hâlâ tüketim talebini karşılamada yetersizdir; dışa bağımlılık ve ekonomik kırılganlık sürmekte, karbon emisyonlarındaki artış da çevresel sürdürülebilirlikte sınırlı ilerlemeye işaret etmektedir. Ayrıca, teşvik ödemeleri ile kurulu güç artışı arasında uyumsuzluklar görülmüş; rekabetçilikteki ilerleme son yıllarda ivme kaybetmiştir. Bu kapsamda çalışma, Türkiye’nin yenilenebilir enerji alanındaki mevcut durumu, uygulanan politikaların etkileri ve gelecekteki hedeflerine ilişkin önemli veriler sunmakta; enerji bağımlılığının azaltılması, ekonomik kırılganlıkların aşılması ve çevresel sorunların çözülmesi noktasında yenilenebilir enerjiye yönelik atılan adımların önemini vurgulamaktadır.
Keywords : Yenilenebilir enerji, Ulusal enerji politikaları, Uluslararası rekabetçilik endeksi, YEKDEM, Türkiye

ORIGINAL ARTICLE URL