Satın alma yöneticileri ve ekonomik görünüm endeksleri ile Borsa İstanbul arasındaki zamanla değişen nedensellik

Authors : Zekai Şenol, Ayşegül Han, Tuba Gülcemal
Pages : 241-250
Doi:10.18070/erciyesiibd.1780893
View : 54 | Download : 94
Publication Date : 2025-12-31
Article Type : Research Paper
Abstract :Bu çalışmada Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI) ve Ekonomik Görünüm Endeksi (EGE) ile Borsa İstanbul (BİST) endeksleri arasındaki ilişkiler araştırılmıştır. Çalışmada, Ağustos 2015 ve Haziran 2025 dönemine ait aylık veriler kullanılmış, Hatemi-J (2012) asimetrik nedensellik ve zamanla değişen asimetrik nedensellik testleri uygulanmıştır. Çalışmada elde edilen başlıca sonuçlar şu şekildedir: BİST 100 endeksleri ile PMI ve EGE arasında karşılıklı asimetrik ve zamanla değişen asimetrik nedensellikler görülmüştür. EGE’nin BİST 100 endeksleri ile olan zamanla değişen asimetrik ilişkisi, PMI ile olan ilişkisinden daha güçlüdür. Genellikle negatif şokların ardından ortaya çıkan toparlanma dönemlerinde pozitif şoklar meydana gelmiştir. Negatif şoklar 2018 kur şoku, COVID-19 pandemisi, 2022-2023 yüksek enflasyon dönemi, 2023 yılı sonrasında uygulanan parasal daralma dönemlerinde görülmüştür. Bu bakımdan Türkiye ekonomisi ve finansal piyasalarında görülen 2018 kur şoku, COVID-19 pandemisi, düşük faiz ve genişleyici para politikasıyla enflasyonla mücadele, Kur Korumalı Mevduat (KKM), yüksek faiz ve sıkı para politikasıyla enflasyonla mücadele gibi faktörlerin PMI ve EGE ile BİST 100 endeksleri arasındaki şok yayılımında etkili olduğu anlaşılmıştır. EGE’den BİST 100 endekslerine negatif şoklara dayanan zamanla değişen nedensellik fazlayken PMI de ise, pozitif şoklara dayanan zamanla değişen nedensellik daha fazladır. Bu sonuçlar PMI ve EGE’nin öncü gösterge, BİST 100 endekslerinin ise geleceği fiyatlayan bir gösterge olduğunu göstermektedir. Elde edilen sonuçlar, yatırımcılar, portföy yöneticileri, f inansal analistler, ekonomi yönetimleri açısından önem taşımaktadır.
Keywords : Borsa İstanbul, Ekonomik Görünüm Endeksi, PMI, Satın Alma Yöneticileri Endeksi, zamanla değişen asimetrik nedensellik

ORIGINAL ARTICLE URL