Sürdürülebilirlik raporlarında ESG (çevresel, sosyal, yönetişim) faktörlerinin içerik analizi: İSO 500 şirketleri üzerine nitel bir araştırma

Authors : İsmail Karakulle

Pages : 251-260

Doi:10.18070/erciyesiibd.1798562

View : 101 | Download : 178

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu araştırma Türkiye’deki büyük ölçekli sanayi kuruluşlarının 2024 yılına ait kamuya açık sürdürülebilirlik raporları üzerinden kurumsal sürdürülebilirlik uygulamalarının mevcut durum ve eğilimlerini inceleyerek şirketlerin sürdürülebilirlik önceliklerini, raporlama uygulamalarındaki benzerlik ve farklılıkları değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın örneklemi amaçlı örnekleme yöntemiyle belirlenmiştir. Bu örneklemenin seçilme nedeni sürdürülebilirlik raporlamasına ilişkin içerik analizinin yalnızca raporlama pratiği belirgin, karşılaştırılabilir ve detaylı bilgi sunan şirketler üzerinde yürütülmesinin gerekliliğidir. İSO 500’de yer alan şirketler arasından sürdürülebilirlik raporu yayımlayan 40 şirket tespit edilmiş; sürdürülebilirlik bilgilerini yalnızca faaliyet raporu biçiminde sunanlar ve İngilizce olarak yazılanlar dışlanarak 26 şirketten oluşan nihai örneklem elde edilmiştir. 26 şirketin raporları çevresel, sosyal ve yönetişim (ESG) faktörleri çerçevesinde nitel içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Bulgular çevresel alanda enerji verimliliği (%92,31) ve yenilenebilir enerji kullanımı (%96,15) konularında güçlü bir raporlama eğilimi olduğunu ancak karbon ayak izi (%42,31) ve su kullanımı (%50) gibi ölçülebilir çevresel göstergelerin daha düşük oranda yer aldığını ortaya koymaktadır. Sosyal sürdürülebilirlikte iş sağlığı ve güvenliği ile sosyal sorumluluk öne çıkarken, toplumsal katkı yalnızca %26,92 oranında ele alınmıştır. Yönetişim boyutunda şeffaflık en yaygın tema olarak öne çıkmakta, ancak etik yönetim (%23,08), risk yönetimi (%19,23) ve yönetim kurulu yapısı (%34,62) gibi stratejik alanlar yetersiz temsil edilmektedir. Ayrıca altı raporda yönetişim konularına hiç yer verilmemiştir. Araştırma Türkiye’deki sanayi kuruluşlarının sürdürülebilirlik raporlamasında belirli bir kurumsal kapasite geliştirdiğini ancak özellikle yönetişim ve toplumsal etki boyutlarında gelişime ihtiyaç duyulduğunu ortaya koymaktadır.
Keywords : ESG, içerik analizi, kurumsal sosyal sorumluluk, sürdürülebilirlik

ORIGINAL ARTICLE URL