İslam ve Türk İcra Hukukunda Borçlunun Hâline Münasip Evinin Haczedilmezliği

Authors : İbrahim Özbay, Hüseyin Karayaka

Pages : 281-317

Doi:10.60002/ebyuhfd.1602811

View : 89 | Download : 76

Publication Date : 2025-06-20

Article Type : Research Paper

Abstract :Batı toplumu sanayileşme sonrasında maddi menfaate dayalı ilişkiler üzerine kurulmuş bir toplum haline gelmiş, bir bakıma sanayi toplumunda borçlu ile alacaklı arasındaki ilişkilerin yönü değişmiştir. Doğu’da bu iki kesim arasında kardeşlik, dostluk ve sevgiye dayalı sıcak ilişkiler hâlâ canlılığını muhafaza etmektedir. Batı\\\'da bu devrede borçlu ile alacaklı arasındaki menfaate dayalı ilişkiler hâkim hale gelmiştir. Buna karşılık, İslam Hukukunun kaynaklarında bir taraftan borçlunun borcunu ifa etmesi istenirken, diğer taraftan alacaklıların borçluya mühlet vermeleri , hatta alacaklarının bir kısmından veya tamamından vazgeçmeleri tavsiye edilmiş , borçluya mühlet veren, alacağını kısmen veya tamamen borçluya bağışlayan alacaklının kıyamet gününde mükâfatlandırılacağı ifade edilmiştir . Bu durum İslam Hukukunun aynı zamanda din kuralı niteliğini haiz olması ve bu din kurallarının müeyyidesinin uhrevi (manevi) olması ile açıklanabilir. Buna karşılık İslam Hukukunun uygulama alanı bulduğu hukuk sistemlerinde, din kuralları aynı zamanda hukuk kuralı niteliğinde bulunduğundan, bu fark ortadan kalkar; zira din kurallarına aykırı hareket halinde devlet tepkisi ile karşılaşılır. Sonuç itibariyle; bir bütün olarak değerlendirildiğinde, borçlunun haline münasip evinin haczedilememesi ile ilgili olarak İslam İcra Hukuku ile Türk İcra Hukuku arasında esaslı bir fark bulunmadığı, konuyla ilgili tartışmaların çoğunun benzer noktalarda yoğunlaştığı, günümüz hukuku bakımından yapılan bazı görüş ve tartışmaların gerek mezhep imamları gerekse diğer İslam hukukçularınca da yapıldığı, hatta birçok hususta benzer çözümler getirdikleri görülmektedir.
Keywords : İslam Hukuku, Türk İcra Hukuku, Haciz, Asli İhtiyaç, Hale Münasip Ev

ORIGINAL ARTICLE URL