GAZZÂLÎ’DEN SONRA İSLAM DÜŞÜNCESİ SEYRİNDE İBN KEMMÛNE’NİN YERİ VE ÖNEMİ

Authors : Fatma Zehra Pattabanoglu

Pages : 47-63

View : 28 | Download : 22

Publication Date : 2011-11-01

Article Type : Other Papers

Abstract :13.yüzyıldan itibaren İslam dünyasında felsefenin içinde bulunduğu durum, Gazzâlî ile İslam felsefesinin Doğu İslam dünyasında son bulduğunu değil tersine, öteki disiplinlerin içine girerek daha çok yayıldığını ve onlar tarafından özümsendiğini göstermektedir. Ancak Gazzâlî’den sonraki İslam düşüncesi tartışmalannda daha verimli sonuçlara varabilmek için o dönem filozoflarının ayrı ayn değerlendirilmesinin lüzumu apaçıktır. Nitekim mantık, fizik, metafizik, astronomi, tıp, kimya dallarında eserler kaleme alan, zamanının önemli filozoflarından birisi olan Sad b. Mansur îbn Kemmûne’nin (0.1284) döneminin tarihi, siyasi, felsefi ve fikri özelliklerini üzerinde taşıdığı görülmektedir. Dolayısıyla, filozofun bu seyirdeki yerinin tespiti, makalemizin amacını oluşturmaktadır. Onun düşünce sisteminin oluşmasında İbn Sînâ, Gazzâlî, Sühreverdî, Fahreddin er-Râzî, Nâsirüddin et-Tûsî, el-Kâtîbî el-Kazvînî, Esîrüddin el-Ebherî gibi düşünürlerin etkileri olmuştur. O bu etkinin sonucu olarak İbn Sînâ’nın el-îşârât ve’t-Tenbîhât, Sühreverdî’nin Telvîhât adlı eserlerine yazdığı şerhlerle bir taraftan onlann tanıtılmasına katkıda bulunmuş, diğer taraftan kendi düşüncelerini içeren bağımsız eserler vücuda getirmiştir. Kudbüddin eş-Şirâzî başta olmak üzere Muhammed er-Râzî el-Büveyhî, Celâleddin ed-Devvânî, Mir Damad, Molla Sadra gibi kendisinden sonraki düşünürler üzerindeki tesiriyle de felsefi kişiliğinin anlaşılmasında ipuçları vermiştir. Anahtar kelimeler: îbn Kemmûne, İslam felsefesi, îbn Sînâ, Gazzâlî, Sühreverdî.
Keywords : islam düşüncesi, gazzali, islam felsefesi

ORIGINAL ARTICLE URL