Aile ve Dindarlık: Ebeveynlik Biçimleri ve Dindarlık Yönelimi İlişkisi

Authors : Ferdi Kıraç, Fatma Eyş, Beyzanur Yaşar

Pages : 199-218

Doi:10.32709/akusosbil.1723848

View : 110 | Download : 39

Publication Date : 2025-10-19

Article Type : Research Paper

Abstract :Erken çocukluk dönemi yaşantılarının yetişkin dindarlığı ile ilişkisini ele alan araştırmaların çoğunluğu bağlanma ve çocukluk dönemi örseleyici yaşantılarına odaklanmaktadır. Bağlanma örüntüleri, ihmal-istismar yaşantıları ve diğer erken dönem ebeveyn-çocuk etkileşimlerini, çocuğun evrensel ihtiyaçları bağlamında ele alan Young’ın Şema Kuramı, ebeveynlik ve yetişkin dindarlığı ilişkisini anlamada daha kapsamlı bir çerçeve sunmaktadır. Young Şema Kuramı çerçevesinde erken dönem uyum bozucu şemalar ve dindarlık ilişkisini inceleyen bazı çalışmalara rastlansa da, bu kuram bağlamında tanımlanan ebeveynlik biçimleri ve yetişkin dindarlığı arasındaki ilişkiyi ele alan araştırmalar çok sınırlıdır. Bu nedenle, bu araştırmada, Şema Kuramı çerçevesinde tanımlanan ebeveynlik biçimleri ve dindarlık yönelimi arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırmanın verileri, Young Ebeveynlik Ölçeği, Müslüman Dini Yönelim Ölçeği-Gözden Geçirilmiş ve Dinsel Fundamentalizm Ölçeği kullanılarak, rastgele örnekleme yöntemi ile erişim sağlanan 535 üniversite öğrencisinden elde edilmiştir. Araştırma bulguları, sömürücü istismar edici babalığın içedönük ve fundamentalist dinsel yönelimleri negatif yönde ve anlamlı olarak yordadığını göstermiştir. Bulgular ayrıca, koşullu/başarı odaklı annelik ve aşırı izin verici/sınırsız babalığın dışadönük dindarlık yönelimini pozitif yönde ve anlamlı olarak yordadığını göstermiştir. Ebeveynlik biçimlerinin neredeyse tüm alt boyutlarında, olumsuz ebeveynliğin arayışta dindarlık yönelimi ile pozitif yönde ve anlamlı olarak ilişkili orduğu görülmüştür. Araştırma bulgularına dayanarak, din eğitiminde ebeveynliğin önemi vurgulanmıştır. Ayrıca, dindarlık yönelimlerinin işlevsel tanımlarının Türk-Müslüman kültüründe tekrar gözden geçirilmesinin gerekli olduğuna işaret edilmiştir.
Keywords : Young şeme teorisi, ebeveynlik biçimleri, dindarlık yönelimi

ORIGINAL ARTICLE URL