Gemi Arslanı Adlı Eserde Yer Alan Ünvanlar ve Ünvan Grupları

Authors : Yasemin Çelik

Pages : 1375-1386

Doi:10.32709/akusosbil.1678790

View : 60 | Download : 84

Publication Date : 2025-12-22

Article Type : Research Paper

Abstract :Ünvan ve ünvan grupları kaynaklarda sıklıkla yer verilen konulardan biridir. Ancak bu konu ile ilgili yapılan çalışmalar incelendiğinde bunların sınırlı sayıda olduğu görülmektedir. Bu çalışmada 19. yüzyılın sonu ile 20. yüzyılın başlarında yaşamış olan Ercüment Ekrem Talu’nun Gemi Arslanı adlı eserindeki ünvanlar ve ünvan grupları üzerinde durulmuştur. Ercüment Ekrem Talu’nun Gemi Arslanı adlı eserinin çalışmaya malzeme olarak seçilme nedeni, Cumhuriyet dönemine ait bir eser üzerinden bu dönem içerisinde kullanılan ya da tercih edilen ünvan ve ünvanları tespit etmektir. Bu çalışmada öncelikle Gemi Arslanı adlı eserde yer alan ünvanlar sıralanıp biçim, anlam ve köken bilgisi özellikleri bakımından tanıtıldıktan sonra bu ünvanların oluşturdukları ünvan grupları incelenmiştir. Buna göre, Gemi Arslanı adlı eserde yer alan ünvanlar ağa, ağabey, bey, beyefendi, efendi, hanım, hanımefendi, hazret, paşa, teyze sözcükleridir. Eserde ünvan grupları bu sözcüklerle kurulmuştur. Çalışmada tespit edilen bu ünvan ve ünvan gruplarına bakıldığında Türkçenin en eski dönemlerinden günümüze kullanılmaya devam eden sözcük grupları olduğu dikkati çekmektedir. Ancak çalışmada asıl amaç, bu sözcük gruplarının 19-20. yüzyıllarda kullanılıp kullanılmadığı, kullanılıyor ise kullanım sıklığının tespitidir. Dolayısıyla bu çalışmanın Ercüment Ekrem Talu’nun bir eseri üzerinden de olsa ünvan grupları çalışmalarına bir katkı sağlayacağı düşünülmekle birlikte kesin bir söz söyleyebilmek için 19. ve 20. yüzyıla ait pek çok türde ve sayıda eserin incelenmesi ve burada gösterilen verilerin desteklenmesi gerekmektedir.
Keywords : Ünvan, ünvan grupları, Gemi Arslanı, Ercüment Ekrem Talu

ORIGINAL ARTICLE URL