Türkiye’nin Gıda Ticareti Partnerlerinin Gelişmişlik Düzeyi ve Coğrafi Dağılımı: EİT Teorisi Çerçevesinde Bir Değerlendirme

Authors : Şerif Yüksel

Pages : 51-65

Doi:10.58620/fbujoss.1569384

View : 31 | Download : 28

Publication Date : 2025-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, Türkiye\\\'nin tarım ticareti üzerinde neoliberal politikaların etkilerini, Endüstri İçi Ticaret (EİT) teoremi ve coğrafi konum çerçevesinde değerlendirmektedir. Türkiye, 1980 yılında uygulamaya konulan neoliberal politikalarla birlikte tarım sektöründe büyük dönüşümler yaşamıştır. 1980 öncesinde tarım sektörü Türkiye’nin GSYH\\\'sinde önemli bir paya sahipken, neoliberal politikalar sonucunda tarımın payı giderek azalmıştır. Bu süreçte Türkiye, hem ihracatçı hem de ithalatçı konuma gelmiş ve tarımsal ürün ticaretinde coğrafi yakınlık ve gelişmişlik seviyeleri belirleyici olmuştur. Çalışmada, Türkiye’nin tarımsal ürün ticaret partnerleri, gelir seviyelerine ve coğrafi konumlarına göre sınıflandırılarak ticaret ilişkileri analiz edilmiştir. Yapılan ki-kare analizleri, Türkiye’nin tarımsal ürün ihracatında yüksek gelirli ülkelerle anlamlı ticaret ilişkileri kurduğunu göstermiştir. Buna karşın, ithalat partnerleri arasında benzer bir ilişki bulunmamıştır. Bu bulgu, Türkiye\\\'nin tarım ürünleri ihracatında gelişmiş ülkelerle daha yoğun ticaret yaptığını ve neoliberal politikaların bu ticareti güçlendirdiğini ortaya koymaktadır. İthalatın daha geniş bir coğrafyaya yayılması ise Türkiye’nin tarımsal ürünlerde dışa bağımlılığını artırmıştır. Sonuç olarak, yerel üretimi destekleyici ve dışa bağımlılığı azaltıcı tarım politikalarının geliştirilmesi önem arz etmektedir.
Keywords : Neoliberal Politikalar, Endüstri İçi Ticaret, Tarım Ticaret Politikası, Gelişmişlik Seviyesi

ORIGINAL ARTICLE URL