Osmanlıca-Türkçe Uçtan Uca Aktarım Sistemi-Osmanlica.com Projesinin Türk Dili ve Edebiyatı Alanına Katkıları

Authors : Sare Uzan, İshak Dölek

Pages : 907-924

Doi:10.18069/firatsbed.1570398

View : 113 | Download : 261

Publication Date : 2025-09-23

Article Type : Research Paper

Abstract :Türk dili ve edebiyatı alanında okutulan Osmanlı Türkçesi metinlerinin dijital ortamdan faydalanarak öğrenme sürecine ve metinlerin analizinin daha kolay yapılmasına nasıl katkı sağlayacağını belirlemek çalışmanın amacını oluşturmaktadır. Bu amaç doğrultusunda Osmanlı Türkçesiyle kaleme alınmış matbu (basılı) ve el yazması dokümanları Türkiye Türkçesine aktarmak için derin öğrenme modelleriyle metne dönüştüren web tabanlı “Osmanlıca-Türkçe Uçtan Uca Aktarım Sistemi” projesi kapsamında Osmanlica.com web sitesi oluşturulmuştur. Site; (i) Osmanlıca OCR/HTR (ii) Osmanlıca-Türkçe Alfabe Çevirisi, (iii) Osmanlıca-Türkçe Dil Çevirisi’nden oluşan aşamalar ile Osmanlıcadan Türkçeye aktarımı sağlamaktadır. Osmanlı Türkçesiyle yazılmış eserler web sayfasına; 1. Osmanlıca doküman (Resim) ile Türkçe (Latin alfabe) metinlerin satır satır eşleştirilmesi, 2. Eşleştirilmiş olan Resim-Latince metin satırların Osmanlıcaya çevrilmesi, 3. Resim-Osmanlıca metnin harf harf, kelime kelime kontrol edilmesi, 4. Osmanlıca metin ile Türkçe metnin kelime kelime eşleştirilmesi şeklinde veri kümelerinin hazırlanması adımlarından geçerek sisteme yüklenmektedir. Bu sayede el yazmaları ve nadir eserlerin korunması, bu eserlere kolaylıkla erişilmesi, kültür dünyamıza sahip çıkılması gibi hususlarda, çalışmanın önemi izah edilerek geçmişin birikimiyle geleceği inşa etme sürecine katkı sağlanması amaçlanmaktadır. Ayrıca Osmanlica.com sitesinin kullanıma sunduğu aruz vezni ve Türkçe sıklık analizine dair çalışmaların içeriğine değinerek Türk dili ve edebiyatı alanına katkıları ise örnekler üzerinden açıklanmıştır.
Keywords : Edebiyat, Osmanlica.com, Osmanlıca OCR, Alfabe ve Dil Çevirisi

ORIGINAL ARTICLE URL