YENİ ONTOLOJİLERİN FELSEFİ KARTOGRAFİSİ VE TARTIŞMA KONULARI

Authors : Derya Önder

Pages : 1-31

Doi:10.53844/flsf.1731400

View : 249 | Download : 240

Publication Date : 2025-09-15

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu makalede çağdaş felsefede 20. yüzyılın son on yıllarından başlayıp 21. yüzyılın ilk çeyreğinde hız ve yaygınlık kazanan ve bir şemsiye kavram olarak karşımıza çıkan Yeni Ontolojiler’i oluşturan yaklaşımların, aynı başlık altında buluşmalarını sağlayan ortak özellikleri ile birbirlerinden farklılıkları üzerinden gidilerek oluşturdukları genel tabloya dair bir değerlendirme yapılacak ve tartışma konuları ortaya koyulacaktır. Genel olarak bu yaklaşımlar ontoloji temelli ontolojiler, ilişkisel ontolojiler/süreç ontolojileri, ekofelsefeler, feminist ontolojiler, yerli ontolojiler, dijital ontolojiler gibi alt başlıklarda değerlendirilir. Bu çalışmada Spekülatif Realizm başlığı altında ontoloji temelli Spekülatif Materyalizm, Nesne Yönelimli Ontoloji (NYO), Ontikoloji, Hipernesne yaklaşımları ile Yeni Materyalizm başlığı altında; ilişkisel ontoloji temelli olan Failî Realizm, Öbekleşme Teorisi, İnsan Sonrası ve Canlı Maddecilik yaklaşımlarının temel esasları ortaya koyulacak ve yeni ontolojilere dair genel değerlendirmelerde bulunulacaktır. Bu çalışmanın temel amacı, Türkçe felsefi söylemde görece “yeni” olan bu konuya ilişkin bir kılavuz metin ve felsefi kartografi oluşturmak, aynı zamanda Yeni Ontolojiler’in çağdaş felsefeye nasıl kavramsal imkânlar sunabileceğine dair katkıda bulunmaktır.
Keywords : yeni ontolojiler, spekülatif realizm, nesne yönelimli ontoloji, yeni materyalizm, Graham Harman, Quentin Meilossoux

ORIGINAL ARTICLE URL