- FLSF Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi
- Sayı: 42
- PARADİGMA KAVRAMI AÇISINDAN İBNÜ’L HEYSEM’İN NESNEIŞIN KURAMI
PARADİGMA KAVRAMI AÇISINDAN İBNÜ’L HEYSEM’İN NESNEIŞIN KURAMI
Authors : Tarık Tuna Gözütok
Pages : 69-84
Doi:10.53844/flsf.1657553
View : 52 | Download : 90
Publication Date : 2025-12-20
Article Type : Research Paper
Abstract :Bilim tarihindeki kuram değişimleri, bilim felsefesi açısından önemli tartışmalara konu olmuştur. Görme kuramları Antik Çağ’dan itibaren farklı şekillerde ele alınmış olsa da uzun süre gözden çıkan ışınlarla görmenin gerçekleştiği kuramı baskınlığını korumuş ve bu kuramın eksiklikleri bilimsel yöntemlerle yeterince sorgulanmamış ve çürütülmemiştir. İbnü’l-Heysem, Orta Çağ’da yaptığı çalışmalarla Gözışın Kuramı’nın eksikliklerini ortaya koyarak ışığın nesnelerden göze ulaştığını kanıtlamıştır. Özellikle karanlık oda deneyi ile ışığın doğrusal hareket ettiğini ve görmenin nesnelerden gelen ışık sayesinde gerçekleştiğini göstermiştir. T. Kuhn’un paradigma değişimi teorisi bağlamında bu dönüşüm, bilim tarihinde bir paradigma değişimi olarak değerlendirilebilir. Bu bakımdan İbnü’l-Heysem’in deneysel yöntemi ve bilim anlayışı bilimsel bilginin nasıl ilerlediğini göstermiştir. Onun çalışmaları, yalnızca optikte değil, bilimsel yöntemlerin gelişiminde de kritik bir dönüm noktası oluşturmuş ve modern bilime önemli katkılar sağlamıştır.Keywords : Gözışın Kuramı, Nesneışın Kuramı, İbnü’l-Heysem, Paradigma
ORIGINAL ARTICLE URL
