Osmanlı’da Esnaf Tabipler ve Cerrahlar
Authors : Ahmet Nizamoğlu, Arif Hüdai Köken
Pages : 222-234
View : 257 | Download : 147
Publication Date : 2025-08-08
Article Type : Research Paper
Abstract :Amaç: Bu çalışmayla Osmanlı döneminde esnaf tabiplerin ve cerrahların sağlık sistemi içerisindeki yeri, eğitim şekilleri, örgütsel yapıları, mesleki icraları ve denetimlerinin tıp tarihi bakış açısıyla incelenmesi amaçlanmaktadır. Araçlar ve Yöntem: Çalışmada Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşivi (BOA)’nden, döneme ait basılı kaynaklardan, kanunnamelerden ve telif tetkik eserlerden yararlanılmıştır. Osmanlı Türkçesi olarak yazılmış kaynaklar Latin harflerine transkripte edilmiştir. Araştırma modeli olarak tarama yöntemi ve nitel araştırmalardan doküman analizi kullanılmıştır. Bulgular: Analiz edilen belgeler içerisinde araştırma konusuyla ilişkili kronolojik sırayla esnaf tabiplik ve cerrahlıkla ilgili kanunname hükümleri, görev ve sorumluluklar, mesleki eğitim ve uygulamalara yönelik bilgiler, mesleğini kötü icra edenlere karşı yaptırımları konu edinen bilgiler elde edilmiş ve arşiv belgeleri ışığında tartışılmıştır. Sonuç: Sonuç olarak Osmanlı’da XIX. yüzyıla gelene kadar tabiplik ve cerrahlık birer esnaf kolu olarak görülmekteydi. Tabip topluluğunu ifade eden “etibba zümresi” esnaflık bağlamında yaptığı mesleki icraatlar temel kaide ve değerler açısından hekimliğin günümüze ulaşan değerlerinin bir iz düşümü olarak Osmanlı tıp tarihinde yerini almıştır.Keywords : ahilik, esnaf cerrahlık, esnaf tabiplik, osmanlı tıp tarihi, tıp tarihi
ORIGINAL ARTICLE URL