Çoklu zaman pencereli ve çok kullanımlı araç rotalama probleminin çözümü için iki amaçlı sezgisel yaklaşım

Authors : Derya Deliktaş, Gülnur Eşgünoğlu

Pages : 2739-2756

Doi:10.17341/gazimmfd.1699378

View : 102 | Download : 88

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Rekabetin hızla arttığı günümüzde, firmaların üretimdeki israfları minimize etmesi en önemli faktörlerden biridir. Bu israfların büyük bir kısmını da üretim sürecindeki gereksiz duruşlar oluşturmaktadır. Bu çalışmada, medikal sektörde faaliyet gösteren ve laboratuvar sarf malzemeleri üreten bir firmanın duruşları incelenmiştir. Duruşların, istasyonlara hammadde ve yarı mamul tedariği sırasında meydana geldiği saptanmıştır. Bu durumu önlemek amacıyla, istasyonlara malzeme tedarik edecek bir su örümceği yapısı önerilmiştir. Bu yapının rota probleminin zaman pencereli araç rotalama problemi (ZPARP) olduğu belirlenmiştir. Su örümceği için toplam seyahat süresi ve gecikme süresini enküçüklemeyi hedefleyen bir matematiksel model geliştirilmiştir. Çözüm için iki amaçlı genetik algoritma önerilmiş ve ağırlıklı-toplam yöntemi ile amaçlar birleştirilmiştir. Parametre kalibrasyonu deney tasarımı ve irace yöntemi ile yapılmış, deney tasarımının daha başarılı olduğu görülmüştür. Ağırlıklı-toplam yöntemine ek olarak, konik ve Chebyshev skalerleştirme yöntemleri de uygulanmıştır. Sonuçlar, modelin uygulanabilir olduğunu ve duruşları azaltarak kullanılabilirliği artırabileceğini göstermektedir.
Keywords : Araç rotalama, çoklu kullanım, çoklu zaman penceresi, karma tamsayılı doğrusal programlama, su örümceği

ORIGINAL ARTICLE URL