Sosyal Medya Platformlarında Yöresel Kültür Göstergelerinin Sunumu: “Gaziantep Hikâyeleri” Instagram Profili Örneği

Authors : Leyla Turğal, Saadet Uğurlu

Pages : 190-216

Doi:10.71353/gunaad.1814837

View : 71 | Download : 66

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Dijital medya çağında yerel ve yöresel kültür göstergelerinin, sosyal medya platformları aracılığıyla yeni bir görünürlük ve aktarım alanı kazandığı görülmektedir. Günümüzde bu platformlar, kültürel unsurların korunmasına katkı sunan ve onları daha geniş kitlelere ulaştıran etkili iletişim mecraları olarak öne çıkmaktadır. Görselliğin temel bir ifade biçimi hâline geldiği Instagram sosyal medya platformu ise kültürel çeşitliliğin görünür olmasına ve farklı topluluklara aktarılmasına olanak tanıyarak bu sürecin merkezinde yer almaktadır. Bu nedenle Instagram’da üretilen yöresel kültür içerikli göstergelerin, görsel ve dilsel düzlemde temsil biçimlerinin ortaya konması, kültürel mirasın dijital ortamda sürdürülebilirliğinin anlaşılması açısından önem taşımaktadır. Nitel araştırma yaklaşımı ile ele alınan çalışmanın örneklemini 2017 yılından günümüze kadar 1000 içerik (post+reels+story+anket) üreten, yaklaşık 4.800 takipçisi bulunan Gaziantep kültürünü yerelden globale aktaran “Gaziantep Hikâyeleri” adlı Instagram hesabı oluşturmaktadır. “Gaziantep Hikâyeleri” hesabındaki içeriklerin yöresel kültür göstergelerini analiz edebilmek amacıyla “yöre insanı”, “kültür-zanaat”, “kent mimarisi”, “gelenekler ve görenekler” olarak dört ana kategori belirlenmiştir. Her bir kategoriye ilişkin temsil niteliği taşıyan bir gönderi (post), amaçlı örneklem yöntemi kullanılarak seçilmiş ve bu gönderiler, Ferdinand de Saussure’ün yapısalcılık yaklaşımına dayanan göstergebilimsel yöntem doğrultusunda “gösteren” ve “gösterilen” ilişkisi çerçevesinde çözümlenmiştir. Yöresel kültür göstergelerinin anlam katmanlarını çözümleyebilmek ve göstergelerin toplumsal, kültürel ve simgesel boyutlarını açığa çıkarmak amacıyla, Roland Barthes’ın “düzanlam” ve “yananlam” ayrımına dayalı anlamlandırma modeli kullanılmıştır. Reels videoları, hikâye (story), anketler, yarışmalar, sosyal sorumluluk duyuruları ve geçici nitelikli diğer tüm içerik türleri çalışma kapsamının dışında bırakılmıştır. Elde edilen bulgular, yöresel kültür göstergelerinin sosyal medyada bir temsil işlevi üstlendiğini ve bu mecraların kültürlerin tanıtılması ile korunmasında önemli bir rol oynadığını ortaya koymaktadır.
Keywords : Sosyal Medya, Instagram, Göstergebilim, Gösterge, Yöresel Kültür Göstergeleri

ORIGINAL ARTICLE URL