Tuna Vilayeti Basınında Eğitim: Tuna Gazetesi Üzerinden Bir Yerel Eğitim Tarihi Okuması (1905-1907)

Authors : Emrah Berkant Patoğlu

Pages : 1318-1338

Doi:10.21547/jss.1651880

View : 124 | Download : 93

Publication Date : 2025-07-18

Article Type : Research Paper

Abstract :Basın, Osmanlı Devleti’nin modernleşme sürecinde önemli bir unsur olmuştur. 1831 yılında II. Mahmut Dönemi’nde yayımlanan ilk Osmanlı gazetesi Takvîm-i Vekāyiʻ, devlet ve toplum arasında bir köprü görevi görmüştür. Takvîm-i Vekāyiʻ ve onu takip eden diğer Osmanlı gazeteleri, halkı bilgilendirme ve devlet politikalarını duyurma işlevlerinin yanı sıra zamanla kamuoyunun görüş ve tepkilerini de yansıtarak çift yönlü bir iletişim kanalı oluşturmuştur. Böylece basın, devletin modernleşme sürecinde önemli bir rol oynamış ve toplumun farklı kesimlerine ulaşarak bilgilendirme ve bilinçlendirme görevini yerine getirmiştir. Tanzimat ve Meşrutiyet dönemlerinde basının gelişimine yönelik önemli adımlar atılarak kamuoyu oluşturma ve bilgilendirme işlevleri güçlendirilmiştir. Bu sayede Osmanlı basını, toplumun farklı kesimlerine hitap eden ve sosyal değişimleri yansıtan bir platform hâline gelmiştir. Bu çalışmanın amacı, II. Abdülhamit Dönemi’nde yayın hayatına dâhil olan Tuna gazetesinde yer alan eğitimle ilgili haberleri incelemektir. Bu bağlamda, çalışma, Tuna Gazetesi’nin 1905-1907 yılları arasındaki eğitim haberlerini analiz ederek dönemin eğitim gündemini ve yerel bir vilayet gazetesinin bu konudaki rolünü ortaya koymayı amaçlamakta; böylece merkezi kaynaklara ek olarak yerel basın aracılığıyla Osmanlı eğitim tarihine yeni bir perspektif sunulmaktadır. Bu amaç kapsamında doküman analizi yoluyla elde edilen veriler, nitel araştırma türlerinden içerik analizi yöntemi ile incelenmiş ve değerlendirilmiştir. İnceleme neticesinde Tuna gazetesinde eğitimle ilgili toplam 286 haber tespit edilmiştir. Bu haberlerin %42,66’sı “Eğitim Politikaları ve Reformları”, %33,57’si “Eğitimin Yönetimi”, %23,78’i ise “Uluslararası Eğitim Haberleri” kapsamında tasnif edilmiştir. Bu haberlerden hareketle II. Abdülhamit Dönemi’nde eğitimle ilgili yapılan reformlar ve düzenlemeler, eğitim politikaları, eğitim yönetimi, azınlık ve yabancı okullarından uluslararası eğitim haberlerine kadar geniş bir alanda çeşitli bilgiler elde edilmiştir.
Keywords : Osmanlı Devleti, Balkanlar, Basın Tarihi, Eğitim Tarihi, Tuna Gazetesi

ORIGINAL ARTICLE URL