Kur’ân-ı Kerîm’deki Pratiği ve Nahiv Teorisi Açısından Mefûlün Bih’in Hazfi (Otuzuncu Cüz/Âmme Cüzü Örneği)

Authors : Mehmet Hadin TURABİ

Pages : 280-301

View : 32 | Download : 7

Publication Date : 2022-12-25

Article Type : Research Paper

Abstract :Arap dilinde hazif konusu genel olarak geniş bir dilbilimsel olguyu oluşturmaktadır. Çoğu zaman sayısız birçok beşer dili de bu geniş olguya ortak olabilmektedir. Zira insan konuşurken fıtratı gereği tekrardan kaçınıp îcâz ve hazfe meyillidir. Bu sebeple şairler, edebiyatçılar ve yazarlar, konuştuklarında dinleyicinin anlama ve kavrama seviyesine göre aktüel faktörler, lafzî ve aklî karinelere bakarak tekrardan imtina edip hazfe itimat etmişlerdir. İcazı temsil eden hazif olgusu gibi bir özellği bünyesinde barındırıyor olması bu açıdan Arap dilinin diğer dillerden daha öne çıkmasını sağlamıştır. Bütün bu sebeplerden mülhem olarak çalışmada Kur’ân’ın otuzuncu cüzü/Âmme cüzü örneğinde mefûlün bihin hazif konusu ele alındı. Bu başlık altında mefûlün bih hazfinin temel sebepleriyle beraber manevî gayelerinin açığa çıkartılıp tespiti hedeflendi. Ayrıca hazfin belâgat açısından faydaları, amaçlanan manayı ortaya çıkarıp değiştirmesindeki etkisi, hazif ve zikretmek arasındaki farklar bağlamında detaylandırıldı. Makalenin giriş bölümünde hazfin sözlük ve terim açısından manaları, hazfin zıddı olan idmârın anlamı kısaca açıklandı. Çalışmanın birinci başlığında hazif ve idmâr arasındaki farklar açıklanırken, ikinci başlıkta hazfin şartları detaylarıyla zikredildi. Üçüncü başlıkta hazfin genel çeşitleri, dördüncüsünde ise otuzuncu cüz örneğinde mefûlün bihinin hazfedilmesindeki gayeleri maddeler halinde örnek âyetler çerçevesinde meâlleriyle detaylandırıldı.
Keywords : Arap Dili, Kur`ân, İrâbul Kurân, Mefûlün bih, Hazif

ORIGINAL ARTICLE URL