BANKACILIK SEKTÖRÜNDE YAPAY ZEKA UYGULAMALARI, GDPR VE AB YAPAY ZEKA YASASI ÇERÇEVESİNDE VERİ GÜVENLİĞİ

Authors : Özce Cumhur

Pages : 68-88

View : 97 | Download : 430

Publication Date : 2025-12-29

Article Type : Research Paper

Abstract :Bankacılık sektörü, dijital dönüşümün hızlanmasıyla birlikte yapay zeka (YZ) uygulamalarının en yoğun kullanıldığı alanlardan biri hâline gelmiştir. Kredi skorlama, risk yönetimi, dolandırıcılık tespiti, müşteri davranış analizi, süreç otomasyonu ve karar destek mekanizmaları gibi işlevlerde YZ sistemlerinin yaygınlaşması, veri güvenliği, algoritmik ayrımcılık, şeffaflık, hesap verebilirlik ve insan haklarına yönelik riskleri beraberinde getirmiştir. Bu bağlamda Avrupa Birliği (AB), hem kişisel veriyi korumak hem de YZ sistemlerinin güvenli kullanımını sağlamak amacıyla iki temel düzenleme oluşturmuştur: Genel Veri Koruma Tüzüğü (GDPR) ve Yapay Zeka Yasası (AI Act). Bu çalışma, bankacılık sektöründe YZ kullanımının teknik ve hukuki boyutlarını incelemekte; GDPR ve YZ Yasası’nın sektöre getirdiği yükümlülükleri, riskleri ve fırsatları karşılaştırmalı olarak analiz etmektedir. Ayrıca AB Veri Yasası (Data Act), Veri Yönetişim Yasası (DGA), PSD2, Digital Services Act ve AB Etik İlkeleri gibi tamamlayıcı düzenlemelerin sektördeki etkileri de değerlendirilmektedir. Sonuç olarak bankacılık sektörünün, hızlı teknolojik dönüşüm ile gelişen düzenleyici çerçeve arasında uyumu sağlamak için veri yönetişimi, açıklanabilirlik, insan gözetimi, model risk yönetimi ve şeffaflık alanlarında kapsamlı stratejik dönüşümler yapması gerekti düşünülmektedir.
Keywords : Yapay zeka, GDPR, Yapay Zeka Yasası, Veri Güvenliği, Algoritmik ayrımcılık

ORIGINAL ARTICLE URL