Halk Masallarında Ebeveyn-Evlat İlişkileri ve Kültürel Değerlerin Aktarımı

Authors : Mehmet Yusuf Aslan
Pages : 505-524
Doi:10.31592/aeusbed.1801098
View : 18 | Download : 15
Publication Date : 2026-02-28
Article Type : Research Paper
Abstract :Halk masalları, sözlü kültür aracılığıyla kuşaktan kuşağa aktarılan, toplumsal değerleri, ahlaki ilkeleri ve kültürel normları bireylere sembolik bir dille ileten önemli anlatı türlerindendir. Bu masallar, eğlence unsuru taşımanın ötesinde, bireylerin karakter gelişimini, toplumsal uyumu ve aile içi ilişkilerin öğrenilmesini sağlayan kültürel bir araçtır. Masallarda baba figürü genellikle otorite, rehberlik ve koruyuculuk işlevi taşır. Baba, evlada toplumsal normları ve değerleri aktarırken onun sorumluluk ve cesaret kazanmasına aracılık eder. Baba-oğul veya baba-kız ilişkileri, bağlılık, sadakat ve görev bilinci çerçevesinde şekillenir; evlat bu süreçte hem bireysel erdemlerini hem de toplumsal düzeni pekiştirir. Anne figürü ise şefkat, destek ve ahlaki rehberlik sağlayarak evladın duygusal ve etik gelişimini destekler. Annenin rolü, evladın aile bağlarını ve toplumsal sorumluluk bilincini geliştirmesi açısından önemlidir. Masalların temel öğelerinden biri olan evlat figürü, çocukluktan yetişkinliğe geçişi temsil eder. Evlat, aile içindeki sorumluluk, itaat, saygı ve sevgi gibi değerleri öğrenirken çeşitli engellerle sınanır. Bu yolculuk yalnızca fiziksel bir mücadele değil, manevi olgunlaşmanın ve kültürel kodların öğrenilmesinin sembolik bir anlatımıdır. Çocuğun karşılaştığı zorluklar sabır ve azimle aşılması gereken engeller olarak sunulur ve böylece halk kültüründe erdem, adalet ve dayanıklılık gibi değerler kuşaktan kuşağa aktarılır. Bununla birlikte, masallarda anne, baba ve evlat figürleri kimi zaman bencillik, ihmal veya aşırı otorite gibi olumsuz özelliklerle de yansıtılır; bu durum aile içi çatışmaları ve bireysel zorlukları simgeler. Bu çalışma, Türkiye sahasından derlenen halk masalları aracılığıyla anne, baba ve evlat figürlerinin aile içi ilişkiler, toplumsal değerler ve bireysel olgunlaşma üzerindeki rolünü incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada içerik çözümlemesi ve metin analizi yöntemleri kullanılmış, kapsam Türkiye masallarıyla sınırlıdır.
Keywords : Kültür, halk masalları, anne, baba, evlat

ORIGINAL ARTICLE URL