19. Yüzyıl Osmanlı Kudüs’ünde Yabancıların Mülk Edinmesi: Babü’l-Hıtta ve Babü’l-Halil Örneği

Authors : Elif Fatma Erbil, Zekeriyya Kurşun

Pages : 361-380

Doi:10.31592/aeusbed.1601839

View : 59 | Download : 41

Publication Date : 2025-02-28

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, Osmanlı Devleti\\\'nin 19. yüzyılın sonlarında yabancılara mülk edinme hakkı tanımasının, Kudüs\\\'ün Babü’l-Hıtta ve Babü’l-Halil mahallelerindeki, etkilerini analiz etmektedir. Araştırma, tarihsel analiz yöntemiyle Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü Arşivi\\\'ndeki Zabıt Kayıt Defterleri üzerinden yürütülmüştür. Bulgular, Babü’l-Hıtta’da Müslüman nüfusun yoğun olduğunu ve mahallenin yerel karakterini büyük ölçüde koruduğunu göstermektedir. Babü’l-Halil ise kozmopolit yapısıyla, yabancı tebaanın daha fazla mülk edindiği bir alan olarak öne çıkmaktadır. Yapılan analizlerde Müslüman tebaanın yabancılara mülk satışında sınırlı bir eğilim gösterdiği, mülklerin çoğunlukla gayrimüslim Osmanlı tebaası tarafından devredildiği tespit edilmiştir. Konsoloslukların temsil ettikleri ülke vatandaşlarının mülk edinim sürecindeki rolü ise genellikle vekaletname düzenlemek gibi işlemlerle sınırlı kalmıştır. Bu durum, Osmanlı yönetiminin yabancıların mülkiyet haklarını düzenleme konusundaki kontrollü yaklaşımını yansıtmıştır. Mahalle düzeyinde yapılan mikro analizler, Osmanlı mülkiyet rejiminin yerel dinamiklerini ve uluslararası güç dengelerinin Babü’l-Hıtta ve Babü’l-Halil mahallelerindeki etkilerini ortaya koymaktadır. Bulgular, Kudüs’teki mülkiyet ilişkilerinin dini, sosyal ve ekonomik bağlamlarda çok katmanlı bir yapıya sahip olduğunu göstermektedir. Çalışma, tarihsel mülkiyet ilişkilerinin analizine katkıda bulunarak, ileride farklı mahalleler ve dönemler arasında yapılacak karşılaştırmalı araştırmalar için örnek niteliğindedir.
Keywords : Kudüs, Babü’l-Hıtta, Babü’l-Halil, mülkiyet, tapu

ORIGINAL ARTICLE URL