Seyitömer Höyüğü (2019-2021) Kurtarma Kazılarında Bulunan İskeletlerin Ağız ve Diş Sağlığı: Beslenme İzleri

Authors : Ali Taş

Pages : 455-474

Doi:10.31592/aeusbed.1672075

View : 72 | Download : 69

Publication Date : 2025-07-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Anadolu’da Kalkolitik dönemin sonundan itibaren kentleşme ve nüfusun Erken Tunç Çağında artması yaşam tarzının değişmesine yol açmıştır. Bu çalışma iskelet sistemindeki en sert yapıya sahip olan dişler üzerinden Tunç dönemine ilişkin küresel bir genel bakış sağlamayı amaçlamaktadır. Dişler, yaşam tarzları ve sağlık durumları hakkında özellikle çok az bilgiye sahip olunan iskelet serilerinde değerli ipuçları sağlamaktadır. Bu çalışmda toplumun sosyo-ekonomik yapısı ve sağlık koşullarını anlamak amacıyla Seyitömer Höyük kurtarma kazılarından elde edilen Erken-Orta Tunç dönemine tarihlendirilen iskeletlerin çene ve diş patolojileri incelenmiştir. Çalışmada 5 çocuk, 8 erkek, 8 kadın ve 8 cinsiyeti belirlenemeyen birey olarak toplamda 29 bireye ait 229 adet daimî ve 28 süt dişi ile 326 adet diş soketi üzerinden toplumun ağız ve diş sağlığı çalışılmıştır. Süt dişlerinde hiçbir patolojik bulguya rastlanmadığı ve korunma koşulları iyi olmadığı için çalışma sadece daimî dişler üzerinden yapılmıştır. Bu bağlamda daimî dişler ve çene patolojilerinin incelenmesi sonucunda diş çürüğü %9,2, periapikal lezyon %4,3, diş taşı %36,6, diş aşınması %68,5 ile aşınma dereceleri ‘3+’ ve ‘4’, hipoplazi %5,7 ‘hafif’, antemortem diş kaybı (amdk) %4,9, alveol kemik kaybı %95,8 ‘orta’ oranlarında olduğu gözlenmiştir. İncelenen diş patolojilerinin epidemiyolojisine dair diakronik bir bakış açısı sağlamaya çalışılmıştır. Elde edilen daimî diş ve çene patolojilerine ait tüm bulgular birlikte değerlendirildiğinde toplumun tahıl ağırlıklı bir karbonhidratlı beslenme tarzının olduğunun ve Anadolu’da bulunan diğer çağdaşı toplumlar ile uyumlu olduğunu göstermiştir.
Keywords : Dental antropoloji, Diş sağlığı, Erken-Orta Tunç, Anadolu.

ORIGINAL ARTICLE URL