Süt Benzeri Bitki Bazlı İçecekler Hayvan Sütlerine Alternatif Olabilir Mi? Enerji ve Besin Ögesi Değerleri Açısından Karşılaştırılması

Authors : Sabriye Arslan, Meryem Saban Güler

Pages : 459-467

View : 179 | Download : 132

Publication Date : 2025-06-26

Article Type : Research Paper

Abstract :Günümüzde bitki bazlı içeceklerin tüketimi, yeni beslenme trendlerinin yaygınlaşması ve hayvansal ürün tüketiminin azalmasıyla birlikte hızla artmaktadır. Bu eğilim, tüketicilerin sağlık, çevresel sürdürülebilirlik, hayvan refahı ve etik değerlere yönelik artan duyarlılıkları doğrultusunda şekillenmektedir. Ayrıca, laktoz intoleransı ve süt proteinine karşı alerji gibi sağlık sorunları da bitki bazlı içeceklerin tercih edilmesinde önemli bir etken oluşturmaktadır. Bu çalışma, piyasada bitkisel bazlı olarak satışa sunulan içeceklerin etiket bilgilerinin hayvansal sütlerle karşılaştırılması yoluyla besin ögesi içerikleri açısından farklılıklarını belirlemeyi ve bu ürünlerin süt alternatifi olarak tercih edilebilirliğini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Çalışmaya Türkiye’de satışa sunulan ve zorunlu etiket bilgilerini bulunduran 13 adet hayvansal süt, 52 adet bitki bazlı içecek dahil edilmiştir. İncelenen içeceklerin %15,4’ü inek sütü, %4,6’sı keçi sütüyken, %15,4’ü baklagil, %53,7’si sert kabuklu meyve ve %10,8’i tahıl kaynaklıdır. Badem ve fındık kökenli içeceklerin enerji değeri inek sütüne göre daha az bulunmuştur (p<0,05). En yüksek doymuş yağ miktarı Hindistan cevizi kökenli sütlerde bulunmuştur (p<0,05). Tam yağlı inek sütünün protein içeriği soya bazlı içeceklerle benzer olup diğer bitkisel bazlı içeceklere göre daha yüksektir (p<0,05). Hayvansal sütler ve bitkisel bazlı içecekler olarak karşılaştırılma yapıldığında enerji, yağ, doymuş yağ, karbonhidrat, şeker ve protein değerleri, hayvansal sütlerde daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Sonuç olarak bitki bazlı içeceklerin hayvansal sütlere alternatif olabilmesi için besin ögeleri içeriklerinin zenginleştirilmesi gerekmektedir. Özellikle sağlık nedenleri nedeniyle hayvansal süt tüketiminin mümkün olmadığı bireylerde bu güçlendirme çalışmaları oldukça önemlidir. Sağlıklı bireyler içinse bitkisel bazlı içecekler hayvansal sütlere bir alternatif olmaktan ziyade farklı besinsel ve işlevsel özellikleri ile farklı bir ürün olarak düşünülerek dengeli bir diyeti çeşitlendirmek için tüketilebilir.
Keywords : Bitki bazlı içecek, Süt alternatifi, Etiket bilgisi, Enerji ve besin ögeleri

ORIGINAL ARTICLE URL