Sanal Yıldızların Gölgesinde: Yapay Zeka Kaygısı

Authors : Seval Taşer Polat, Mervenur Tarhan

Pages : 127-140

Doi:10.54439/gupayad.1794874

View : 85 | Download : 178

Publication Date : 2025-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Amaç: Bu çalışmanın amacı, bireylerin sanal etkileyicilere yönelik tutumlarının yapay zekâ kaygısı üzerindeki etkisinin incelenmesidir. Gereç ve Yöntem: Araştırmada yapay zekâ kaygısı; öğrenme, iş değiştirme, sosyo-teknik körlük ve yapay zekâ yapılandırması boyutlarıyla ele alınmış olup sanal etkileyiciye yönelik tutum tek boyutta ele alınmıştır. Araştırmanın evrenini internet kullanan ve 18 yaş üzeri bireyler oluşturmaktadır. Örneklem çerçevesi ise İstanbul’da yaşayan, sosyal medya kullanan ve sanal etkileyici kavramına aşina olan bireyler olarak belirlenmiştir. Kolayda örnekleme yöntemiyle 393 kişiden anket yoluyla veri toplanmış, elde edilen veriler SPSS ve SmartPLS programları ile analiz edilmiştir. Bulgular: Araştırmanın başlangıcında, yapay zekâ kaygısı ölçeğinin dört boyutu (iş değiştirme, sosyo-teknik körlük ve yapay zekâ yapılandırması) ayrı ayrı ele alınarak dört hipotez oluşturulmuştur. Ancak boyutlar arasında ayrışma geçerliliği sağlanamadığı hipoetezler mevcut haliyle test edilememiştiri. Keşfedici analiz olarak üst düzey modelleme yöntemi uygulanarak ve yapay zekâ kaygısı tek boyutlu bir yapı olarak değerlendirilmiştir. Bu doğrultuda sanal etkileyicilere yönelik tutumun yapay zekâ kaygısı üzerindeki etkisini ölçen ek bir hipotez geliştirilmiştir. Smart PLS kullanılarak yapılan analiz sonucunda, sanal etkileyicilere yönelik tutumun bireylerin yapay zekâ kaygısını anlamlı ancak düşük düzeyde etkilediği ortaya çıkmıştır. Sonuç: Analiz aşamasında boyutlar arasında ayrışma geçerliliği sağlanamadığı için hipoetezler mevcut haliyle test edilememiştir Bu nedenle yapay zeka kaygısı ölçeğine üst düzey modelleme yaparak analiz etmek gerekmektedir. Bu alanda yapay zekâ kaygısının farklı boyutları daha ayrıntılı ölçeklerle test edilerek boyutlar arasındaki ayrışma güçlendirilebilir. Aynı zamanda nicel bulguların yanında nitel yöntemlerle tüketicilerin sanal etkileyici ve yapay zekâ algıları daha kapsamlı analiz edilebilir.
Keywords : Sanal etkileyici, yapay zekâ, yapay zekâ kaygısı.

ORIGINAL ARTICLE URL