CEZA İNFAZ KURUMLARINDA UYGULANAN SİGARA, ALKOL, MADDE BAĞIMLILIĞI TEDAVİ PROGRAMININ (SAMBA) AŞERME (CRAVING) VE DÜRTÜSELLİK ÜZERİNE ETKİSİNİN İNCELENMESİ

Authors : Fatma Dilek Şeker

Pages : 110-131

Doi:10.28956/gbd.1641572

View : 130 | Download : 184

Publication Date : 2025-12-04

Article Type : Research Paper

Abstract :Amaç: Bu araştırmada ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlüler arasında madde kullanım davranışı bulunan bireylere yönelik uygulanan Sigara, Alkol, Madde Bağımlılığı Tedavi Programının (SAMBA) aşerme (craving) ve dürtüsellik üzerine etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Yarı deneysel desende tasarlanan çalışma, İzmir ilinde yer alan iki farklı ceza infaz kurumunda, deney grubu (n=44) ve kontrol grubu (n=44) olmak üzere 88 hükümlü ile gerçekleştirilmiştir. Grup çalışmaları 8 oturumda gerçekleşmiştir. Katılımcılara müdahale öncesi ve sonrası Kişisel Bilgi Formu, Bağımlılık Profil İndeksi (BAPİ), Penn Madde Aşerme Ölçeği (MAÖ) ve Barratt Dürtüsellik Ölçeği uygulanmıştır. Çalışmada, deney ve kontrol grubu ölçek puanları tekrarlı ölçümler ANOVA ile karşılaştırılmıştır. Bulgular: BAPİ Ölçeğinden alınan puanlara göre, katılımcıların motivasyon düzeylerinin müdahale öncesinden sonrasına istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermediği (p>0.05) ancak artış sağladığı sonucuna ulaşılmıştır. Gruplar arasında aşerme (craving) durumları açısından ise istatistiksel düzeyde anlamlı farklılık saptanmamıştır (p>0.05) ancak grupların ortalama puanları açısından düşüş olduğu saptanmıştır. Dürtüsellik toplam puanları açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermemiştir (p>0.05) ancak SAMBA alan grubun dürtüsellik puan ortalamalarının azaldığı sonucuna ulaşılmıştır. Sonuç: Çalışmanın bulguları, SAMBA Tedavi Programının madde kullanım davranışı olan bireylerin dürtüsellik ve motivasyon kaynaklarını olumlu yönde etkilediğini göstermektedir. Bu bağlamda ceza infaz kurumlarının zorunlu tedavi merkezi işlevini desteklemeye yönelik sürece dahil edilmesi gerektiği düşünülmektedir.
Keywords : Madde Kullanımı, Hükümlü, Müdahale Programı, Bağımlılık

ORIGINAL ARTICLE URL