Arap – Kürt Karşıtlığı Temelinde Irak'ın Parçalanmasına Giden Yol ve Türkiye

Authors : İhsan Serif KAYMAZ
Pages : 7-33
View : 50 | Download : 10
Publication Date : 2005-08-01
Article Type : Research Paper
Abstract :Aşağıdaki makalede parçalanma sürecine girmiş olan Irak'ın durumu ve bu sürecin Türkiye üzerindeki olası etkileri değerlendirilmiştir. İngilizler tarafından 1921'de kurulan Irak'ın nüfusu ile ilgili genel bilgiler verildikten sonra, nüfusun büyük çoğunluğunu oluşturan iki ana etnik grubun â€"Araplar ile Kürtlerinâ€" göreli durumları tarihsel süreç içinde ele alınıp incelenmiştir. Şii Arapların Irak'taki konumları 1921'den günümüze değin yaşanan gelişmeler ışığında irdelenmiş, bunların Sünnî ağırlıklı merkezi yönetimle uyuşmazlıkları, kendi aralarındaki anlaşmazlıkları ve Baas yönetiminin etkili politikaları sonunda giderek Arap ulusal kimliğini benimsemeleri anlatılmıştır. Bugün ülkede faaliyette bulunan baslıca Şii gruplar ve bunların ülkenin geleceği üzerindeki olası etkileri tartışılmıştır. Kurulusundan beri devleti sıkı bir merkeziyetçilikle yöneten Sünnî Arapların yönetim politikalarında süreç içinde meydana gelen değişiklikler özetlenmiş, bugün gelinen noktada Sünnî ve Şii Arapların Irak'ın parçalanması tehlikesi karsısındaki yaklaşımları ele alınmıştır. Arapların ardından Kürtlerin durumu değerlendirilmiştir. Kürt kimliği ve Kürt sorunu hakkında özet açıklamalar yapıldıktan sonra, Irak Kürtlerinin devletin kurulmasından buyana merkezi yönetimle çatışmaları ve bu süreçte bölge dışı emperyalist müdahalelerin rolü yine özet olarak anlatılmıştır. Birinci Körfez Savası'nı izleyen dönemde ülkenin kuzeyinde bir "de facto" Kürdistan Devleti'nin kurulusu, bu olumsuz gelişmeye Türkiye'nin katkısı ve tepkisi, ortaya çıkan "de facto" oluşumun yasama sansı irdelenmiştir. Amerikan işgali sonrasında temel parametrelerin değişmesi ve bu değişikliğin Kürt sorununa kazandırdığı yeni boyutlar ele alınmıştır. Kürdistan Devleti'nin "de facto" bir oluşum olmaktan çıkıp, resmen tanınması olasılığı ve Irak'ın bölünmesi anlamına gelecek olan böyle bir durumun Türkiye'ye maliyeti değerlendirilmiştir.
Keywords : Irak, Kürt Sorunu, Şiî, Sünnî, Araplar

ORIGINAL ARTICLE URL