HİKÂYELERDEN HAREKETLE YENİ HAYAT DERGİSİNİN TOPLUMCU ANLATIYI TEMSİLİYETİNE BAKIŞ

Authors : Sedat Toksöz, Bilgin Güngör

Pages : 103-118

View : 86 | Download : 92

Publication Date : 2025-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu makalede sosyalist düşünce eksenindeki Yeni Hayat dergisinin sayılarında mevcut olan, sınıfsal çatışmayı ve bu çatışma çerçevesinde kadının toplumdaki konumunu net bir şekilde yansıtan “Bir Mektup”, “Patronun Evi”, “Korkulu Rüya”, “Ona” ve “Rüya” adlı hikâyeler incelenmiştir. “Bir Mektup”, “Patronun Evi” ve “Korkulu Rüya” adlı hikâyeler doğrudan sınıfsal çatışmayı; “Ona” ve “Rüya” hikâyeleri ise sınıfsal bir bakışla kadının kapitalist toplumdaki konumunu içermektedir. Hikâyeler incelenirken Marksist felsefenin kurgudaki izleri ve yansımaları dikkate alınmıştır. Öncesinde, Marksizm’in dünyadaki gelişim evresi ve Türkiye’deki iz düşümü tarihsel perspektif dikkate alınarak verilmeye çalışılmıştır. Yanı sıra, Marksizm’in edebiyat alanındaki kolunu temsil eden toplumcu gerçekçi edebiyatın dünyadaki ve Türkiye’deki gelişimine değinilmiştir. Sonuç olarak incelenen hikâyelerin Yeni Hayat dergisinin toplumcu anlatıyı temsiliyetiyle doğrudan bağlantılı olarak sömürü, kapitalist toplumun eşitsiz yapısı, bu yapı içerisindeki işçi/emekçi kadın veya erkeklerin karşılaştıkları zorluklara odaklandığı vurgulanmıştır. Edebî metin analizleri sonucunda ayrıca, dönemin Türkiye’sinin ekonomik kondisyonu ve toplumsal yaşayışına ilişkin belli göstergeleri çıkarsama imkânı doğmuştur. Türk basın tarihindeki ilk sosyalist yayın organları arasında yer alan Yeni Hayat, edebî yönüyle, Türk edebiyatında sosyalist/toplumcu damarın gelişim sürecine damga vuran önemli bir dergi konumundadır. Yeni Hayat’ın edebî anlamda ilk ve öncü girişimleri toplumcu Türk edebiyatının sonraki süreç ve gelişimine hem etki etmiş hem de katkı sağlamıştır.
Keywords : Yeni Hayat, Toplumcu Gerçekçilik, Basın Yayın, Dergi, Hikâye.

ORIGINAL ARTICLE URL