Birinci Dünya Savaşı’nın Son Yıllarında Milli Hazîne-i Evrâk Kurulması Girişimlerinin Tanin Gazetesindeki Yansımaları (1917-1918)

Authors : Recep KARACAKAYA, İsmail YÜCEDAĞ

Pages : 3-21

View : 40 | Download : 13

Publication Date : 2020-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Osmanlı Devleti'nde modern anlamda arşivcilik alanındaki gelişmeler Tanzimat Dönemi'nde başlamıştır. Bu dönemde özellikle Mustafa Reşit Paşa sadrazam olduktan sonra devlet arşivi hüviyetinde, Hazîne-i Evrâk adı verilen bir teşkilat kurulmuş ve bu teşkilata tahsis edilen müstakil bir bina inşa edilmişti. Bu tarihten sonra vesikaların tasnif çalışmalarına ağırlık verildiyse de önemli neticeler alınamamıştır. 1908 yılında ilan edilen II. Meşrutiyet Dönemi'nde de arşivler açısından önemli çalışmalar yapılmıştır. Târîh-i Osmânî Encümeni'nin 1909 yılında kurulmasıyla birlikte, Osmanlı arşivlerinin tarih yazıcılığı için vazgeçilmez önemi ortaya konulmuş ve bu arşivlerin yok olmaktan kurtulmasının çareleri düşünülmüştür. Târîh-i Osmânî Encümeni, bir taraftan Osmanlı arşiv vesikalarını yok olmaktan kurtarıp, tasnif etmeye çalışmış, diğer taraftan da geniş kapsamlı bir Osmanlı tarihi yazmaya çabalamıştır. Bu dönemde tafsilatlı bir Osmanlı tarihinin, ancak Osmanlı Devleti'nin resmî evraklarının tam olarak tasnifinden sonra yazılabileceği yönündeki görüşler ön plana çıkmış, basında da bu görüşleri destekleyen yazılar neşredilmiştir. Aynı dönemde Millî Hazîne-i Evrâk kurulması konusunda faaliyetler başlamış, arşiv çalışmalarına önem verilmiş, bazı gazetelerde konuyla ilgili yazılar neşredilmiştir.
Keywords : Hazîne i evrâk, vesika, tasnif, milli tarih, Tanin

ORIGINAL ARTICLE URL