Yozgat İstiklal Mahkemesinin Sorgun Kazasındaki Faaliyetleri

Authors : Lütfi Arslan

Pages : 609-630

Doi:10.59054/hed.1736070

View : 163 | Download : 278

Publication Date : 2025-12-27

Article Type : Research Paper

Abstract :Yozgat İstiklal Mahkemesi, Millî Mücadele Dönemi\\\'nde bölgede asayişi sağlamak ve Tekâlif‑i Millîye Emirlerinin uygulanmasını denetlemekle görevlendirilmiştir. Yozgat\\\'a bağlı Sorgun kazasında görülen 82 davadan 68\\\'i askeri firar suçuna ilişkindir. Bu kaçakların 37\\\'si ilk firar, 17\\\'si tekrarlanan firar, 1\\\'i silahlı firar, 1\\\'i ise hem silahlı hem tekrarlanan firar şeklinde olmuştur. Mahkeme, firarilere genellikle 30‑120 değnek cezası verip cepheye geri gönderirken, silah veya devlet malıyla kaçanlara daha ağır cezalar uygulamıştır. Evrakta sahtecilik ve rüşvet gibi suçlar nadir görülmüş, kanıt yetersizliğinden beraat kararları çıkmıştır. Eşkıyaya yardım edenlere kürek cezası veya mal müsaderesi uygulanırken, isyan ve şiddet içeren suçlarda idam veya 15 yıla kadar kürek cezası verilmiştir. Mahkeme, bölgenin etnik hassasiyetlerini göz önünde bulundurarak diğer İstiklal Mahkemelerine kıyasla daha ılımlı davranmış, idam cezasını nadiren uygulamıştır. Bu uygulamalar, mahkemenin hem adaleti sağlama hem de toplumsal dengeyi koruma çabasını yansıtmıştır. Sorgun kazasının bu çalışmada ele alınmasının temel nedeni, Millî Mücadele Dönemi\\\'ndeki yerel dinamiklerin işleyişini ve merkezî otoritenin söz konusu dinamikleri kontrol altına alma stratejilerini analiz etmek açısından tipik bir örnek teşkil etmesidir. Nitel araştırma yöntemine dayalı olarak hazırlanan bu makalede, Sorgun\\\'da en kritik sorunun asker kaçaklığı olduğu, ancak mahkemenin şiddet ve ihanet suçlarına karşı daha hassas davrandığı sonucuna varılmıştır
Keywords : Firar, İstiklal Mahkemeleri, Kuvayi Milliye, Milli Mücadele, Yozgat İstiklal Mahkemesi

ORIGINAL ARTICLE URL