1603-1618 Osmanlı-Safevi Savaşı Sırasında Serhadde Teyakkuz: Erzurum

Authors : Volkan Çeribaş

Pages : 661-688

Doi:10.59054/hed.1777517

View : 238 | Download : 246

Publication Date : 2025-12-27

Article Type : Research Paper

Abstract :Osmanlı Devleti’nin serhad bölge ve kaleleriyle ilgili yayınlar son yıllarda hayli artmıştır. Ancak bu ilginin ezici çoğunluğu devletin batı hudut bölgesinde toplanmıştır. Doğu tarafı, özellikle Safevi sınır boyları bir ölçüde göz ardı edilmiştir. Doğu sınırındaki savunma stratejisi, serhaddeki kale ve şehirlerin bu savunma stratejisindeki fonksiyonları, lojistik anlamdaki önemleri ve kalelerde bulunan nefer-mühimmat bilgileri genel itibarıyla batı tarafına nispetle daha az çalışmanın konusunu şekillendirmiştir. Amacımız görece az sayıdaki bu çalışmalara yeni bir söylemle katkıda bulunmaktır. Bu bağlamda elinizdeki çalışma; Anadolu’nun özellikle kuzey-doğu tarafının emniyetini sağlayan Erzurum üzerinden, toprakların çok hızlı el değiştirdiği bir savaş döneminde (1603-1618), doğu serhaddinin savunma stratejisinin ana hattını çizmeyi amaçlar. Savunma stratejisinde Erzurum’un fonksiyonu, Erzurum Kalesi’nin tahkimatı, nefer ve mühimmat sayısı çalışmanın ana gövdesini oluşturur. Mühimme, masraf ve mevacib defterlerinin merkezde olduğu arşiv belgeleri çalışmanın temel kaynaklarıdır. Başka birtakım defterlere ve müteferrik kayıtlara, kronikler ve ikincil kaynaklara da başvurulmuştur.
Keywords : Serhad, Kale, Erzurum, Osmanlı-Safevi, Savaş

ORIGINAL ARTICLE URL