Ayıntabî Abdullah Necîb’in Hamriyye Kasidesi Tercümesi

Authors : Muhammet İnce

Pages : 21-44

Doi:10.28981/hikmet.1636227

View : 250 | Download : 233

Publication Date : 2025-10-25

Article Type : Research Paper

Abstract :Tasavvuf edebiyatının önemli şahsiyetlerinden olan ve Türk İslam edebiyatında çok ilgi gören İbnü’l-Fâriz’in önemli şiirlerinden biri Hamriyye kasidesidir. İbnü’l-Fâriz’in şaraba ait isim ve sıfatlardan yola çıkarak vahdet düşüncesi ile ilahi aşk ve muhabbeti ince bir üslupla dile getirdiği kasidesinde, kullandığı mecazlı söyleyişler ile sembolik ifade ve kavramlar, kasidenin tercüme ve şerh edilme ihtiyacını doğurmuştur. Bu sebeple kasidenin Arapça ve Farsçanın yanı sıra çok sayıda Türkçe tercüme ve şerhi yapılmıştır. Tespit edilenlerin hemen hepsi tez, kitap ve makale gibi farklı türden akademik çalışmaya konu olmuştur. Bu çalışmada ise Antepli Abdullah Necîb tarafından 26 Şevval 1191 tarihinde kaleme alınan Türkçe manzum bir tercümesi ele alınmıştır. Eserin literatürdeki yerinin ve öneminin anlaşılması adına Hamriyye kasidesinin bugüne kadar ortaya çıkan Türkçe tercüme ve şerhleri kısaca tanıtılmıştır. Ardından Abdullah Necîb’in hayatı ve eserleri hakkında bilgi verilmiş, daha sonra da eserin incelemesi yapılarak metni ortaya konulmuştur. Önceki birçok mütercim ve şarih gibi kasidenin sadece 33 beytini ele alan Abdullah Necîb’in, manzum tercümesini geleneksel tercüme anlayışına uygun olarak aruz vezniyle, Arapça ve Farsça kelimelerin yoğun olduğu bir dil ve üslupla kaleme aldığı görülmüştür. Araştırma neticesinde Abdullah Necîb’in hayatı ve eserlerine dair bazı notlara ulaşılmış ve Hamriyye kasidesinin XVI. asırdan günümüze kadar yazılan Türkçe tercümeler silsilesine bir yenisi daha eklenerek literatüre katkı sunulmuştur. Yapılacak yeni araştırmalar, kasidenin başka tercüme ve şerhlerini de ortaya çıkaracaktır.
Keywords : Eski Türk Edebiyatı, İbnü'l-Fâriz, Hamriyye, Abdullah Necîb, Tercüme

ORIGINAL ARTICLE URL