Ali Emîrî Dîvân’ında Cebrâil Tasvirleri
Authors : Ahmet Kara
Pages : 228-252
Doi:10.28981/hikmet.1736027
View : 172 | Download : 214
Publication Date : 2025-10-25
Article Type : Research Paper
Abstract :Edebi, mitolojik ve mistik kaynaklarda zikredilen Cebrâil, Allah ile insan arasında elçilik görevini yerine getirerek iletişim kurmaya yarayan bir varlık şeklinde aktarılmaktadır. Hem İslam öncesi hem de İslam sonrası metinlerde insanın fiziki âlemden çıkıp metafizik diyarlara ulaşmasında bir ilham kaynağı ve rehber olarak kabul edilen Cebrâil bunun yanında insanın hakiki özü veya gerçek arketipi olarak da tecelli etmektedir. İslam sonrası ortaya konan dinî ve düşünsel literatürde Cebrâil tanımlaması genellikle tasavvufi ve edebi metinlerde yer alır. Yine de bu sembolik anlatının köklerinin Kuran’dan geldiği görülmektedir. Birçok şair şiirlerinde Cebrâil tasvirini farklı tanımlamalarla işlemişlerdir. Bu şairlerden birisi de Ali Emîrî’dir. Ali Emîrî şairliğine ek olarak iyi bir edebiyat tarihçisi, kütüphaneci ve gazeteci özellikleriyle de bilinmektedir. İlk eğitim evrelerinden başlayarak şiirle hemhal olan Ali Emîrî divanı olan bir şairdir. Aldığı eğitimler sayesinde Arapça ve Farsça’ya hakim olan şair Klasik Türk edebiyatına bağlı olarak tasavvufî düşünce içerisinde şiirlerini ortaya koymuştur. Dinî ve tasavvufî terimler şiirlerinde yaygın bir şekilde kullanılmıştır. Sahip olduğu bilgi birikimi şiirlerinde açıkça görülen şair Cebrâil adlı meleği farklı tasvirlerle şiirlerinde işlemiştir. Bu çalışmada öncelikle melek tanımı ile dört büyük melek hakkında bilgi verilerek daha sonra özellikle Cebrâil ile ilgili bilgiler ve Ali Emîrî divanında bu meleğin ele alınış şekillerine göre şiirler incelenerek açıklamalar yapılmaya gayret edilmiştir.Keywords : Ali Emîri, Cebrâil, Melek, Rûhul-Emin, Rûhul-Kudüs
ORIGINAL ARTICLE URL
