Şehzâde Mustafa İçin Yazılmış Bir Mersiye Olarak Kayıtlara Geçen Manzumeyle İlgili Kimi Tespitler

Authors : Kadri Hüsnü Yılmaz
Pages : 100-112
Doi:10.28981/hikmet.1736418
View : 203 | Download : 252
Publication Date : 2025-10-25
Article Type : Research Paper
Abstract :Edebî tür olarak başta padişah, şehzade ve devlet büyükleri olmaz üzere kişinin ölümünün ardından duyulan üzüntünün dile getirildiği manzumelere mersiye denilmektedir. Bu manzumelerde genellikle ölen kişinin olumlu vasıflarının anılması, dünyanın geçici olduğu, bu sebeple kadere rıza gösterilmesi gerektiği, feleğe sitem ve dua gibi bölümler bulunmaktadır. Türk edebiyatında, ardından en fazla mersiye yazılan kişi Şehzâde Mustafa’dır. Bu durumun sebebi, herkesçe sevilen ve Kanunî Sultan Süleyman’dan sonra tahtın varisi olarak görülen Şehzâde’nin Hürrem Sultan ve Rüstem Paşa’nın entrikaları sonucu idam edilerek ordu ve halk nezdinde büyük bir üzüntüye yol açmış olmasıdır. Mersiye türü üzerine yapılmış çalışmalarda, Şehzâde Mustafa’nın katlinin ardından yazılmış bir mersiye olarak kayıtlara geçen muaşşer şekliyle yazılmış bir manzumenin, kimi mecmualarda bizzat onun kaleminden çıkmış gibi kaydedildiğine rastlanmıştır. Buradan hareketle, ilk olarak manzumenin bulunduğu mecmualarda nasıl kaydedildiği irdelenmiştir. Ardından manzumenin bir mersiye olarak değerlendirildiği mersiye literatürü tartışılmıştır. Daha sonra, kendisine yer verilen biyografik kaynaklara göre Şehzâde Mustafa’nın şairlik yönüne dair bilgiler verilmiştir. Son olarak, her biri on mısralık altı bentten oluşan söz konusu manzume içerik yönünden irdelenerek bir mersiyede olması gereken bölümler açısından incelenip Şehzâde’nin biyografik kaynaklarda bulunan diğer şiirleriyle karşılaştırılmıştır. Bu çalışmada, Şehzâde Mustafa için yazılmış mersiye olarak kaydedilen manzumelerden birinin kimi bulgular neticesinde bizzat Şehzâde Mustafa’nın kaleminden çıkmış bir muaşşer olabileceği tartışılacaktır.
Keywords : Şehzâde Mustafa, Klasik TÜrk Edebiyatı, Edebî Tür, Mersiye

ORIGINAL ARTICLE URL