Kâşgarlı Mahmud ve Dîvânü Lügâti't-Türk (Bilal Kemikli-Mehdin Çiftçi)

Authors : Selim Ümütlü

Pages : 750-758

Doi:10.28981/hikmet.1742783

View : 220 | Download : 195

Publication Date : 2025-10-25

Article Type : Other Papers

Abstract :Bilal Kemikli ve Mehdin Çiftçi editörlüğünde hazırlanan Kâşgarlı Mahmud ve Dîvânü Lugâti’t-Türk adlı eser, Aralık 2024’te Yurt Dışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığınca yayımlanmıştır. Söz konusu kitap, 2024 yılının UNESCO tarafından “Dîvânü Lugâti’t-Türk Yılı” ilan edilmesi münasebetiyle yazılışının 950. yılında esere yeniden dikkat çekmek amacıyla hazırlanmıştır. Bu amaca matuf olarak farklı akademik disiplinlerde uzmanlaşmış 28 bilim insanı çalışmaya katkı sağlamıştır. 562 sayfadan oluşan kitapta, Kâşgarlı Mahmud’un sözlüğünü merkezine alan 27 özgün çalışma yer almaktadır. Bu çalışmalarda eserin ait olduğu muhit, bulunuş süreci ve neşirleri ele alınmıştır. Kâşgarlı’nın eseri telif etmesindeki saikler ile dönemin siyasî ve toplumsal arka planı ayrıntılı bir şekilde ortaya konmuştur. Müellifin Arap dili üzerindeki yetkinliği, Arapça unsurlardan ve Arap sözlükçülüğünden ne ölçüde yararlandığı örneklerle açıklığa kavuşturulmuştur. Tarih, sosyoloji, sanat, dil ve edebiyat alanlarında gerçekleştirilen disiplinler arası okumaların neticesinde önemli tespitlere ulaşılmıştır. Eserin “din dili” inşasındaki rolü ve İslamiyet’le birlikte dönüşen zihniyet yapısını yansıtma biçimi de dikkatle analiz edilmiştir. Tüm bu nitelikleriyle kitap, alandaki önemli bir boşluğu doldurmanın yanı sıra disiplinler arası yaklaşımlara dayanan yeni çalışmalara da öncülük etme potansiyeli taşımaktadır.
Keywords : Kâşgarlı Mahmud, , Dîvânü Lugâti't-Türk, , Türkçe, , sözlük

ORIGINAL ARTICLE URL