Üniversite Hastanesi Yataklı Tedavi Servislerinin Verimliliğinin Değerlendirilmesi

Authors : Derya Engin, Ferda Işıkçelik

Pages : 898-918

Doi:10.17218/hititsbd.1634319

View : 86 | Download : 155

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Sağlık hizmeti sunumunda önemli bir yeri olan hastanelerin kesintisiz hizmet sunumu için verimli çalışmaları önemlidir. Bu bağlamda ilk yapılması gereken hastanelerin verimliliklerinin ölçülmesidir. Nitekim, ölçülen bir kurumun yönetimi de kolaydır. Özellikle, artan sağlık harcamaları nedeniyle önemli hale gelen verimli hizmet sunumu için mevcut durumun değerlendirilmesi avantajdır. Bu kapsamda çalışmada Türkiye’deki bir üniversite hastanesinin yataklı tedavi servislerinin verimliliğini değerlendirmek amaçlanmıştır. İlgili hastanenin verimliliği Pabon Lasso modeli ile analiz edilmiştir. Araştırma dönemi ulaşılabilen en güncel veri dönemi olarak 2020-2024 yılları şeklinde belirlenmiştir. Bu yıllara ait yatak sayısı, yatak doluluk oranı, yatak devir hızı ve ortalama kalış günü verileri alınmıştır. Araştırma verileri Ocak 2025 döneminde elde edilmiştir. Elde edilen veriler her yıl için ayrı ayrı Pabon Lasso modeliyle değerlendirilerek, yataklı tedavi servisleri yatak kullanım verimlilikleri yıllık bazda kıyaslanmıştır. En komplike vakaların tedavi edildiği üniversite hastanelerinin sağlık hizmeti sunumundaki konumu göz önüne alındığında verimliliğe yönelik bir değerlendirmenin önemi anlaşılmaktadır. Bu konudaki sınırlı literatür düşünüldüğünde araştırmanın özgün değeri ortaya çıkmaktadır. Araştırma kapsamındaki hastanenin en yüksek yatak sayısı Dahiliye, en düşük yatak sayısı ise Dermatoloji kliniğine aittir. Hastanenin yıllara göre ortalama kalış günü ortalaması 2020 yılında 10.17, 2021’de 11.45, 2022’de 11.40, 2023’te 10.93 ve 2024 yılında 11.34’tür. Hastanenin ortalama yatak devir hızı 2020’de 38.04, 2021’de 38.29, 2022’de 37.50, 2023’te 35.48 ve 2024 döneminde 34.31’dir. Hastanenin yatak doluluk oranı ortalaması ise 2020’de 69.58, 2021’de 69.59, 2022’de, 66.35, 2023’te 65.75 ve 2024’te 65.39’dur. Yatak doluluk oranı, yatak devir hızı ve ortalama kalış günü verileri Pabon Lasso modeliyle analiz edilerek klinikler verimlilik düzeylerine göre dört bölgeye ayrılmıştır. Buna göre kliniklerin 2020’de %31.82’si, 2021 ve 2022’de %22.73’ü, 2023’te %13.64’ü ve 2024’te %18.18’i verimsiz bölge olan 1. bölgede konumlanmıştır. Kliniklerin 2020’de %13.64’ü, 2021 ve 2022’de %4.55’i, 2023 ve 2024’te %27.27’si yatak doluluk oranı açısından verimsiz, yatak devir hızı açısından verimli olan 2. bölgede yer almaktadır. Verimli olan 3. bölgede ise 2020’de kliniklerin %22.73’ü konumlanmaktayken 2021’de bu oran %36.36’ya yükselmiş, 2022’de %27.27’ye gerilemiş, 2023’te %13.64’e ve 2024’te %9.09’a gerileyerek düşüş devam etmiştir. Kliniklerin 2020’de %31.82’si, 2021’de %36.36’sı, 2022-2024 döneminde %45.45’i yatak doluluk oranı açısından verimli, yatak devir hızı açısından verimsiz olan 4. bölgede konumlanmıştır. Hastanenin uzun ortalama kalış gününe ve düşük yatak devir hızına sahip olduğu; verimli bölgedeki kliniklerin zamanla azaldığı, Üroloji, Ortopedi, Kulak Burun Boğaz ve Çocuk Cerrahisi kliniklerinin nispeten daha verimli olduğu; Dermatoloji, Nöroşirurji ve Çocuk Enfeksiyon kliniklerinin verimsiz olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Gelecek çalışmalarda, hastalık veya tanı türleri gibi daha detaylı kategorilere yönelik verimlilik araştırmaları faydalı olacaktır. Verimsizliği etkileyen çeşitli faktörlerin tespit edilmesine yönelik araştırmalar yapılması önerilmektedir.
Keywords : Klinik, hastane, Pabon Lasso, performans, verimlilik

ORIGINAL ARTICLE URL