EDEBİYAT METNİNİN YENİDEN ÇEVİRİSİ, KURAMSAL BAKIŞ VE YENİDEN ÇEVİRİYE ÖRNEK: GORIOT BABA

Authors : Duran İçel

Pages : 231-250

Doi:10.20304/humanitas.1689276

View : 73 | Download : 48

Publication Date : 2025-10-16

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışmada, Antoine Berman’ın 1990 yılında yayımlanan makalesinden hareketle gündeme gelen “yeniden çeviri” varsayımı, edebiyat metninin çoklu okuma ve yaklaşım gerektiren özellikleriyle birlikte ele alınmaktadır. Yeniden çeviri edimi, kanımızca, insanın hayatını biçimlendiren ve anlamlı kılan tüm olgular gibi, bir yandan özgünlüğünü korumaya çalışırken öte yandan etrafındaki değişime de kayıtsız kalamadığı davranışsal bir edimdir. Bir gerçekliğin yeni bir tekrarı, hem o gerçekliği teyit etme hem de yeniden anlamlı kılma çabası olarak düşünülebilir. Çalışmada, birçok çeviri kuramı ve stratejisine kaynaklık eden edebiyat metninin “yeniden çeviri” olgusuyla hem çevirmen hem de okur kitlesinin hangi taleplerine karşılık geldiğine bakılmıştır. Berman’ın Yeniden Çeviri Varsayımı ve görüşleri doğrultusunda, çevirmen tutumu, çeviri ürününün özgün (kaynak) metinle uzaklık-yakınlık ilişkisi, intihal durumları ve çevirinin sınırları irdelenmiştir. Elde edilen bilgi ve tespitler ışığında, 19. Yüzyıl Fransız edebiyatının önde gelen isimlerinden Honoré de Balzac’ın romanı Goriot Baba’nın (1835) üç farklı çevirisinden örneklere yer verilmiştir. Çalışmanın amacı, özgün yapıtın (Le Père Goriot) Türkçeye ilk çevirisinden sonra yapılmış çevirilerinde rastlanabilecek dil, biçim ve içerik olarak “değişimler”i gözlemlemek ve Antoine Berman’ın Yeniden Çeviri Varsayımını dayandırdığı görüşlerine uygunluğunu değerlendirmektir.
Keywords : Yeniden çeviri, Edebi metin özellikleri, Balzac romanı, Antoine Berman, Goriot Baba çevirileri.

ORIGINAL ARTICLE URL