Turizm, Ekonomik Büyüme ve Sürdürülebilir Kalkınma Arasındaki Dengenin Karbon Emisyonları Bağlamında İncelenmesi: Türkiye’de ARDL Uygulaması

Authors : Çetin İzgi, Vildan Yavuz Akinci, Uğur Parlak

Pages : 396-419

Doi:10.54600/igdirsosbilder.1663464

View : 59 | Download : 49

Publication Date : 2025-10-15

Article Type : Research Paper

Abstract :Turizm sektörünün plansız biçimde büyümesi, doğal çevre üzerinde ciddi ve geri dönüşü zor olumsuz etkiler oluşturmaktadır. Turizmin doğal kaynaklara olan bağımlılığı ile çevresel etkileri dikkate alındığında, bu sektörün çevreye duyarlı stratejilerle yönlendirilmesi büyük bir gereklilik arz etmektedir. Sürdürülebilir turizm yaklaşımı; çevresel, kültürel ve toplumsal değerlere duyarlılığı esas alarak ekonomik kalkınmaya katkıda bulunurken, aynı zamanda doğal ve kültürel varlıkların korunmasını da ön planda tutmaktadır. Bu bağlamda, sürdürülebilir kalkınma ile sürdürülebilir turizm anlayışı, çevresel kaynakların korunması ile ekonomik gelişmişlik arasında denge kurarak uzun vadeli büyüme ve kalkınma hedeflerine ulaşmayı hedeflemektedir. Bu çalışmada, Türkiye’de sürdürülebilir kalkınma, turizm ve ekonomik büyüme arasındaki denge kapsamında, karbon emisyonları üzerine Autoregressive Distributed Lag (ARDL) yöntemiyle yapılan analizler aracılığıyla, sürdürülebilir kalkınma ile sürdürülebilir turizm arasındaki ilişki incelenmiştir. Sürdürülebilirlik kavramı, doğal kaynakların verimli şekilde kullanılması, karbon salınımının azaltılması, biyolojik çeşitliliğin korunması ve toplumsal refah düzeyinin yükseltilmesi gibi unsurları kapsayan ekonomik ve çevresel temelli bir yaklaşım olarak değerlendirilmektedir. Karbondioksit emisyonlarındaki artışın temel nedenleri arasında turizm faaliyetlerinin yarattığı çevresel etkiler de önemli bir yer tutmaktadır. Bu çerçevede, turizm yatırımları, ekonomik büyüme (GSYİH) ve karbondioksit emisyonları (CO₂) arasındaki ilişkiler ekonometrik analiz yöntemleri aracılığıyla araştırılmıştır. Autoregressive Distributed Lag (ARDL) sınır testi kullanılarak yürütülen analizler sonucunda, CO₂ salımı ile ekonomik büyüme arasında hem kısa hem de uzun vadede istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönlü bir ilişki olduğu ortaya konmuştur. Elde edilen bu bulgu, ekonomik büyüme hızlandıkça karbon emisyonlarının da arttığını göstermektedir.
Keywords : Sürdürülebilir Turizm, Sürdürülebilir Kalkınma, Karbondioksit emisyonları, Ekonomik büyüme, Turizm yatırımları, ARDL sınır testi.

ORIGINAL ARTICLE URL