Enerji Sistemleri ile Uyumlu Kanıta Dayalı Besin Takviyesi Stratejileri

Authors : Adile Şahin Kömür, Ebru Çetin

Pages : 61-76

Doi:10.48133/igdirsbd.1830419

View : 63 | Download : 318

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Review Paper

Abstract :Bu derleme, farklı enerji sistemlerinin egzersiz performansındaki rolü bağlamında yaygın besin takviyelerinin metabolik etkilerini, güncel araştırma bulgularını ve uygulama önerilerini incelemektedir. Kreatin ve beta-alanin gibi takviyeler, kısa süreli yüksek yoğunluklu aktivitelerde fosfajen ve anaerobik enerji sistemlerini desteklerken, sodyum bikarbonat metabolik asidozu tamponlayarak tekrarlı sprintler ve yüksek yoğunluklu egzersizlerde performansı iyileştirmektedir. Protein takviyeleri, kas protein sentezini artırıp yıkımı azaltarak direnç antrenmanı adaptasyonlarını ve toparlanmayı optimize ederken, karbonhidrat ve kafein kullanımı hem uzun süreli dayanıklılığı desteklemekte hem de merkezi sinir sistemi ve kas fonksiyonlarını uyararak algılanan eforu düşürmektedir. Güncel literatür, besin takviyelerinin enerji sistemleriyle uyumlu şekilde, uygun doz ve zamanlamayla planlanması halinde, aynı zamanda spor branşına özgü ihtiyaçlar doğrultusunda kişiselleştirildiği takdirde hem kısa süreli hem de uzun süreli performans üzerinde olumlu etkiler yarattığını göstermektedir. Dolayısıyla, bu derleme kapsamda spor beslenmesi uzmanları ve uygulayıcılar için kanıta dayalı, bütüncül takviye stratejilerinin oluşturulmasına rehberlik etmesi amaçlanmaktadır.
Keywords : atletik performans, besin takviyesi, ergojenik yardımcı, enerji sistemleri, spor beslenmesi

ORIGINAL ARTICLE URL