TATAR HALK KÜLTÜRÜNDE CIYIN BAYRAMI

Authors : Venera Falakhova

Pages : 21-42

Doi:10.47089/iuad.1715656

View : 45 | Download : 30

Publication Date : 2025-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu makale, Kazan Tatarlarının halk takviminde önemli bir yere sahip olan ancak 20. yüzyılın ilk yarısında kolektifleştirme süreciyle birlikte ortadan kalkan cıyın bayramının tarihsel kökenini, kutlanma biçimlerini, toplumsal işlevlerini ve unutulma nedenlerini incelemektedir. Cıyın, bahar ile yaz arasındaki geçiş döneminde, ekim işlerinin sona erdiği ancak henüz ot biçme ve hasat döneminin başlamadığı zaman diliminde kutlanmıştır. Bu dönemde aynı bölgedeki köyler belirli bir sıraya göre cıyın düzenlemiş, her köyde üç ila beş gün süren şenlikler gerçekleştirilmiştir. Cıyın boyunca komşu köylerden gelen misafirler ağırlanmış, gençler arasında oyunlar ve eğlenceler düzenlenmiş, köy panayırları açılmış ve düğün merasimleri gerçekleştirilmiştir. Bayram, yalnızca tarımsal döngünün ruhsal anlamlandırılmasıyla sınırlı kalmamış, aynı zamanda kırsal toplulukların sosyal bağlarını güçlendirmiş, geçiş ritüellerine zemin oluşturmuştur. Genç gelinlerin baba evinden koca evine taşınması gibi törenlerin bu bayram günlerine denk getirilmesi, cıyının doğayla olduğu kadar toplumsal yaşamla da bütünleşik olduğunu göstermektedir. Ancak Sovyet döneminde uygulanan kolektifleştirme politikaları sonucunda cıyının düzenlenmesine imkân kalmamış, geleneksel köy yapısının çözülmesiyle birlikte bu bayram da giderek halk belleğinden silinmiştir. Zamanla Sabantuy gibi daha yaygın ve kurumsallaşmış bayramlar içinde eriyerek özgün kimliğini kaybeden cıyın, bugün yalnızca yaşlı kuşakların hafızasında yaşamaktadır. Makale, cıyının geçirdiği dönüşümü kültürel süreklilik ve kopuş bağlamında değerlendirmektedir.
Keywords : cıyın, Tatar folkloru, cıyın ve sabantoy, Tatar halk bayramı, tarımsal ritüel

ORIGINAL ARTICLE URL